Nizina Orinoko — llanos i cechy

Nizina Orinoko to rozległa równina w dorzeczu rzeki Orinoko, na terenie Wenezueli i Kolumbii. Porastają ją trawiaste sawanny zwane llanos.

Położenie i cechy

• Państwa — głównie Wenezuela, częściowo Kolumbia
• Rzeka — Orinoko, trzecia co do zasobności wodnej w Ameryce Południowej
• Wysokość — przeważnie poniżej 200 metrów
• Klimat — podrównikowy z wyraźną porą suchą i deszczową

Llanos

Naturalną roślinnością są trawy z rzadko rozrzuconymi drzewami. Taki krajobraz kształtuje przede wszystkim sezonowość opadów, a nie ich całkowita ilość.

W porze deszczowej znaczna część niziny zostaje zalana, a w suchej wysycha na tyle, że trawy zamierają. Drzewa nie wytrzymują tej zmienności, więc dominują rośliny zielne odrastające po każdym cyklu — to samo wyjaśnia istnienie sawann w Afryce.

Gospodarka

Region wykorzystuje się głównie do ekstensywnej hodowli bydła, prowadzonej na dużych obszarach. Uprawy wymagają nawadniania w porze suchej i osuszania w deszczowej.

W delcie Orinoko oraz w pasie na północ od rzeki znajdują się bogate złoża ropy naftowej. Wenezuela dysponuje jednymi z największych udokumentowanych zasobów na świecie, w znacznej części w postaci ropy ciężkiej, trudniejszej i kosztowniejszej w wydobyciu.

Porównanie z innymi nizinami

Nizina Orinoko leży na północ od Niziny Amazonki i różni się od niej zasadniczo klimatem. Amazonia ma opady rozłożone równomiernie i las równikowy, a llanos wyraźną porę suchą i sawannę.

Zestawienie to dobrze pokazuje, że o typie roślinności decyduje rozkład opadów w roku, a nie sama ich suma. Obie krainy leżą w niskich szerokościach geograficznych i otrzymują dużo wody, lecz wyglądają zupełnie inaczej.

Sawanny świata

• Llanos — Wenezuela i Kolumbia
• Campos — Brazylia, na południe od Amazonii
• Sawanny afrykańskie — pas wokół strefy równikowej
• Sawanny australijskie — północna część kontynentu

Wszystkie leżą w strefie podrównikowej, między wilgotnym pasem równikowym a suchymi zwrotnikami. Ich rozmieszczenie jest jedną z najczytelniejszych prawidłowości w geografii roślinności.

Wodospad Salto Ángel

W dorzeczu Orinoko, na terenie Wyżyny Gujańskiej, znajduje się najwyższy wodospad świata o wysokości blisko tysiąca metrów. Woda spada ze stołowej góry zwanej tepui.

Tepui to pozostałości dawnej płyty skalnej, oddzielone od siebie erozją. Ich strome ściany utrudniają wymianę gatunków, przez co na każdej z gór rozwinęły się odrębne zespoły roślin — działają jak wyspy otoczone lasem zamiast wodą.

Zwierzęta llanos

Region zamieszkują kapibary, kajmany, anakondy oraz liczne ptaki wodne. W porze suchej zwierzęta gromadzą się przy resztkach zbiorników, a w deszczowej rozpraszają po zalanym terenie.

Taki rytm sprzyja obserwacjom przyrodniczym, bo w suchych miesiącach zwierzęta skupiają się w niewielu miejscach. Sezonowość kształtuje więc nie tylko roślinność, ale i zachowanie fauny — to jeden obraz, w którym klimat, rośliny i zwierzęta układają się w spójną całość.