Nizina Chińska — położenie i cechy

Nizina Chińska to rozległa równina we wschodnich Chinach, nad Morzem Żółtym. Należy do najgęściej zaludnionych obszarów świata.

Położenie i wielkość

• Powierzchnia — około 400 tysięcy kilometrów kwadratowych
• Położenie — wschodnie Chiny, wybrzeże Morza Żółtego
• Wysokość — przeważnie poniżej 50 metrów
• Rzeki — Huang He, czyli Rzeka Żółta, oraz dolny bieg Jangcy

Jak powstała

Nizina jest w całości utworem rzecznym. Powstała z osadów niesionych przez Huang He, która przepływając przez Wyżynę Lessową, zabiera ogromne ilości drobnego pyłu.

To właśnie zawiesina nadaje rzece żółtą barwę i nazwę. Huang He transportuje najwięcej osadów spośród wszystkich rzek świata — stąd tempo narastania niziny jest wyjątkowo szybkie w skali geologicznej.

Rzeka Żółta i powodzie

Osady odkładają się w korycie, podnosząc jego dno. W niektórych odcinkach rzeka płynie wyżej niż otaczająca ją równina, utrzymywana w korycie wyłącznie przez wały.

Przerwanie wału oznacza wtedy zalanie ogromnego obszaru, z którego woda nie ma jak odpłynąć. Historyczne powodzie na Huang He należą do najbardziej śmiercionośnych katastrof naturalnych w dziejach, a rzeka bywa nazywana zgryzotą Chin.

Znaczenie gospodarcze

Żyzne gleby powstałe z osadów sprawiły, że obszar ten stał się jednym z najstarszych ośrodków rolnictwa. Uprawia się tu głównie pszenicę i kukurydzę, w odróżnieniu od południowych Chin, gdzie dominuje ryż.

Na nizinie leżą Pekin i Tiencin, a gęstość zaludnienia miejscami przekracza tysiąc osób na kilometr kwadratowy. Koncentracja ludności i przemysłu przekłada się na poważne problemy z jakością powietrza oraz z zaopatrzeniem w wodę, której mimo obecności wielkich rzek zaczyna brakować.

Porównanie z innymi nizinami

• Nizina Chińska — około 400 tys. km², osady rzeczne
• Nizina Amazonki — największa na świecie, ponad 5 mln km²
• Nizina Zachodniosyberyjska — około 2,6 mln km², silnie zabagniona
• Niziny Środkowopolskie — ukształtowane przez lądolód

Różnica w genezie jest istotna: niziny polskie powstały głównie w wyniku działalności lądolodu, a Nizina Chińska z akumulacji rzecznej. Wpływa to na budowę podłoża, żyzność gleb i rzeźbę terenu.

Wyżyna Lessowa

Sąsiadująca z niziną Wyżyna Lessowa zbudowana jest z pyłu naniesionego przez wiatr z pustyń Azji Środkowej. Less jest niezwykle podatny na erozję, więc teren poprzecinany jest głębokimi wąwozami.

To właśnie stamtąd Huang He zabiera osady, które później buduje nizinę. Oba obszary tworzą więc jeden układ: wyżyna jest źródłem materiału, a nizina miejscem jego odkładania — przykład zależności między formami terenu odległymi o setki kilometrów.