Ciocia po niemiecku — die Tante

Ciocia po niemiecku to die Tante, a wujek der Onkel. Oba wyrazy pochodzą z francuskiego i zastąpiły dawniejsze określenia rodzime.

Dalsza rodzina

• die Tante — ciocia, der Onkel — wujek
• der Cousin — kuzyn, die Cousine — kuzynka
• die Nichte — siostrzenica, bratanica
• der Neffe — siostrzeniec, bratanek
• die Verwandten — krewni

Niemczyzna nie rozróżnia siostrzenicy od bratanicy — oba znaczenia oddaje jeden wyraz. Podobnie jest z ciocią, bez względu na to, czy jest siostrą matki, czy ojca.

Wymowa i pochodzenie

Wyraz Cousin zachował wymowę zbliżoną do francuskiej, z nosowym zakończeniem. To ślad zapożyczenia, który utrzymał się mimo pełnego przyswojenia wyrazu.

W niemczyźnie funkcjonują też starsze formy der Vetter i die Base, dziś odbierane jako przestarzałe. Zapożyczenia francuskie wyparły w tej grupie wyrazy rodzime, co jest typowe dla słownictwa związanego z życiem towarzyskim.

Rodzajnik przy nazwach osób

Nazwy krewnych mają zwykle rodzajnik zgodny z płcią, więc die Tante i der Onkel. Formy żeńskie od męskich tworzy się często końcówką -in.

Zasada ta obejmuje na przykład der Enkel i die Enkelin, czyli wnuka i wnuczkę. Nie stosuje się jej jednak do wyrazów, które mają odrębne formy dla obu płci, jak właśnie Tante i Onkel.

Zwroty rodzinne

Przydają się konstrukcje Das ist meine Tante, Ich besuche meinen Onkel oraz Wir sind verwandt, czyli jesteśmy spokrewnieni. Uwaga na biernik w drugim przykładzie.

Czasownik besuchen łączy się z biernikiem bez przyimka, więc meinen Onkel, a nie zu meinem Onkel. Kalka z polskiego iść do wujka jest tu częstym błędem — rekcję trzeba zapamiętać razem z czasownikiem.

Zaimki dzierżawcze przy krewnych

Formy mein i meine zależą od rodzaju rzeczownika, a nie od płci mówiącego. Powiemy więc meine Tante oraz mein Onkel.

W bierniku forma męska przyjmuje końcówkę: meinen Onkel, podczas gdy żeńska pozostaje bez zmian. To rozróżnienie decyduje o poprawności zdania z czasownikiem wymagającym biernika i bywa osobno oceniane.

Nazwy powinowatych

• die Schwiegermutter — teściowa
• der Schwiegervater — teść
• die Schwägerin — bratowa, szwagierka
• der Schwager — szwagier

Człon Schwieger- tworzy nazwy powinowatych przez małżeństwo, podobnie jak angielskie in-law. Rozbudowane nazewnictwo w tej grupie wynika z dawnego znaczenia prawnego takich relacji, zwłaszcza w kwestiach spadkowych.

Opis rodziny w wypowiedzi

Typowe zadanie każe przedstawić własną rodzinę. Warto zacząć od najbliższych, potem przejść do dalszych krewnych, zachowując jeden porządek przez całą wypowiedź.

Przydają się zwroty Ich habe zwei Tanten, Meine Tante wohnt in Berlin oraz Wir sehen uns oft. Ostatni zawiera czasownik zwrotny w liczbie mnogiej, gdzie zaimek uns oznacza wzajemność — widujemy się nawzajem, a nie każdy siebie osobno.