Córka po niemiecku — die Tochter

Córka po niemiecku to die Tochter. Rzeczownik jest rodzaju żeńskiego, a w liczbie mnogiej przyjmuje formę die Töchter z przegłosem.

Członkowie rodziny

• die Tochter — córka, der Sohn — syn
• die Mutter — matka, der Vater — ojciec
• die Schwester — siostra, der Bruder — brat
• die Großmutter — babcia, der Großvater — dziadek
• die Eltern — rodzice, tylko w liczbie mnogiej
• die Geschwister — rodzeństwo, również tylko mnogo

Liczba mnoga z przegłosem

Część rzeczowników tworzy liczbę mnogą przez zmianę samogłoski rdzenia, zwaną przegłosem. Tak działa Tochter i Töchter, Mutter i Mütter, Vater i Väter.

Zjawisko obejmuje samogłoski a, o oraz u, które przechodzą odpowiednio w ä, ö i ü. Nie da się przewidzieć, które rzeczowniki tak się zachowują — formę mnogą trzeba zapamiętać razem z wyrazem, podobnie jak rodzajnik.

Zaimki dzierżawcze

Do mówienia o rodzinie potrzebne są formy mein i meine. Przy rzeczownikach rodzaju żeńskiego używa się meine Tochter, a przy męskich i nijakich mein Sohn.

Zaimek dostosowuje się więc do rodzaju rzeczownika, a nie do płci mówiącego. Podobnie działają dein, sein oraz ihr — końcówka zależy wyłącznie od wyrazu określanego.

Opisywanie rodziny

Przydają się zwroty Ich habe eine Tochter, Meine Tochter ist zehn Jahre alt oraz Sie geht in die Schule. Przy podawaniu wieku stosuje się czasownik sein, a nie haben jak w polszczyźnie.

To jedna z częstszych kalek: polskie mam dziesięć lat po niemiecku brzmi ich bin zehn Jahre alt, dosłownie jestem dziesięć lat stary. Podobnie zachowuje się angielski, więc znajomość jednego języka pomaga tu przy drugim.

Rodzajniki przy nazwach osób

Nazwy członków rodziny mają zwykle rodzajnik zgodny z płcią: der Vater, die Mutter. Wyjątkiem jest das Kind, czyli dziecko, oraz das Mädchen — dziewczynka.

Drugi przypadek wynika z końcówki -chen, tworzącej zdrobnienia. Wszystkie rzeczowniki z tą końcówką są rodzaju nijakiego, niezależnie od znaczenia — to jedna z niewielu reguł pozwalających przewidzieć rodzajnik zamiast go zapamiętywać.

Dopełniacz i przynależność

Przynależność wyraża się przez dopełniacz albo konstrukcję z przyimkiem von. Powiemy das Zimmer meiner Tochter albo prościej das Zimmer von meiner Tochter.

Druga forma jest częstsza w mowie potocznej, pierwsza w tekstach pisanych. Przy imionach stosuje się natomiast końcówkę -s bez apostrofu: Annas Zimmer — zapis z apostrofem, choć spotykany, uchodzi za wpływ angielszczyzny.

Rodzina dalsza i po ślubie

• die Tante — ciocia, der Onkel — wujek
• die Cousine — kuzynka, der Cousin — kuzyn
• die Nichte — siostrzenica, der Neffe — siostrzeniec
• die Schwiegermutter — teściowa
• die Enkelin — wnuczka, der Enkel — wnuk

Warto zauważyć końcówkę -in, tworzącą formy żeńskie od męskich: der Enkel daje die Enkelin. Ta sama zasada obejmuje nazwy zawodów, jak der Lehrer i die Lehrerin, więc opanowanie jej rozwiązuje całą grupę wyrazów naraz.