Kalkulator witaminy A — oblicz online

Dwie postaci, dwa zachowania

Witamina A występuje w dwóch formach. Retinol z produktów zwierzęcych — wątroby, żółtek, masła — wchłania się bezpośrednio i może się kumulować. Karotenoidy z warzyw i owoców (beta-karoten z marchwi, batatów, jarmużu) organizm przekształca w witaminę A tylko w takiej ilości, jakiej potrzebuje. Dlatego karotenoidów praktycznie nie da się przedawkować.

Norma i limit

Zalecane spożycie to 900 µg RAE u mężczyzn i 700 µg u kobiet, a górny tolerowany poziom — 3000 µg. Jednostka RAE (równoważnik retinolu) ujednolica obie postaci: 1 µg retinolu odpowiada 12 µg beta-karotenu z pożywienia, bo przemiana nie jest stuprocentowo wydajna.

Uwaga w ciąży

To najważniejsze ostrzeżenie dotyczące tej witaminy. Nadmiar retinolu działa teratogennie — zwiększa ryzyko wad rozwojowych. Dlatego w ciąży nie stosuje się suplementów z retinolem bez zalecenia lekarza i unika wątróbki, która w jednej porcji może zawierać kilkukrotność dziennej normy. Karotenoidy z warzyw pozostają bezpieczne. Podobne zastrzeżenie dotyczy doustnych retinoidów stosowanych w leczeniu trądziku.

Po co organizmowi witamina A

Przede wszystkim do widzenia — wchodzi w skład rodopsyny, barwnika odpowiedzialnego za widzenie o zmierzchu. Stąd pierwszym objawem niedoboru bywa tzw. kurza ślepota. Odpowiada też za prawidłowy stan nabłonków, w tym skóry i błon śluzowych, oraz za funkcjonowanie układu odpornościowego. Niedobór jest w Polsce rzadki, ale pozostaje jedną z głównych przyczyn ślepoty u dzieci w krajach rozwijających się.

Kiedy skonsultować się z lekarzem

Przed rozpoczęciem suplementacji w ciąży i przy jej planowaniu, przy chorobach wątroby oraz przy przyjmowaniu retinoidów. Także przy pogorszeniu widzenia o zmierzchu, uporczywej suchości oczu i skóry — objawy te wymagają diagnostyki, bo mogą mieć wiele przyczyn. Pomarańczowe zabarwienie skóry po dużej ilości marchwi jest natomiast nieszkodliwe i mija samo.