Gorzki po angielsku — bitter

Gorzki po angielsku to bitter. Wyraz oznacza smak, ale też uczucie żalu albo urazy.

Smaki podstawowe

• sweet — słodki
• sour — kwaśny
• salty — słony
• bitter — gorzki
• umami — piąty smak, nazwa z japońskiego

Piąty smak uznano oficjalnie dopiero w XX wieku, a jego nazwę przejęto bez tłumaczenia. Języki europejskie nie miały dla niego własnego określenia, bo nie wyodrębniały go wcześniej jako osobnej kategorii.

Bitter w znaczeniu przenośnym

Wyraz opisuje też gorycz w sensie emocjonalnym: a bitter disappointment to gorzkie rozczarowanie, a bitter cold przenikliwy chłód.

Przenoszenie nazw smaków na uczucia jest powszechne w wielu językach. Polszczyzna robi to samo, mówiąc o gorzkiej prawdzie czy słodkich słowach — obraz smaku okazuje się wygodnym sposobem opisu przeżyć.

Opis smaku

• tasty — smaczny
• bland — mdły, bez wyrazu
• spicy — ostry, pikantny
• sour — kwaśny, ale też skwaśniały

Wyraz sour odnosi się zarówno do smaku cytryny, jak i do zepsutego mleka. Kontekst rozstrzyga, czy chodzi o cechę naturalną, czy o oznakę zepsucia — polszczyzna również używa tu jednego wyrazu.

Co jest gorzkie

Gorzki smak mają kawa, gorzka czekolada, grejpfrut oraz niektóre warzywa liściaste. Wiele substancji gorzkich to związki roślinne o działaniu obronnym.

Wrażliwość na gorycz bywa uznawana za mechanizm ostrzegawczy, bo część trucizn roślinnych jest gorzka. Dzieci wyczuwają gorycz silniej niż dorośli, co tłumaczy ich niechęć do niektórych warzyw — z czasem wrażliwość maleje.

Stopniowanie przymiotników smaku

• bitter — bitterer — the bitterest
• sweet — sweeter — the sweetest
• spicy — spicier — the spiciest

Przymiotniki dwusylabowe zakończone na -y zamieniają je na -i przed końcówką. Reguła obejmuje też happy i easy, więc dotyczy całej grupy, a nie pojedynczych wyrazów.

Wyrażanie preferencji

Do rozmowy o smakach przydają się zwroty I prefer sweet food oraz I can't stand bitter taste, czyli nie znoszę gorzkiego smaku.

Po can't stand stoi forma z -ing albo rzeczownik, nigdy bezokolicznik. To ta sama reguła co po przyimkach, więc warto zapamiętać obie grupy razem.

Gorycz w przyrodzie

Substancje gorzkie w roślinach pełnią funkcję obronną i zniechęcają zwierzęta do zjadania liści. Należą tu alkaloidy oraz garbniki.

Człowiek nauczył się z części z nich korzystać, jak z kofeiny czy chininy. Ta sama cecha, która miała odstraszać, uczyniła niektóre rośliny cennymi — kawa i herbata zawdzięczają popularność związkom o działaniu obronnym.

W kuchni

Gorycz równoważy się słodyczą albo tłuszczem, dlatego gorzką czekoladę łączy się z cukrem, a gorzkie warzywa z oliwą.

Blanszowanie zmniejsza goryczkę części warzyw liściastych. Krótkie zanurzenie we wrzątku usuwa część związków rozpuszczalnych w wodzie — to zabieg stosowany także po to, by zachować barwę.