Czasownik can w angielskim — jak używać

Co oznacza czasownik can?

Can to angielski czasownik, który oznacza „umieć”, „potrafić” lub „móc”. Używamy go najczęściej, aby powiedzieć, że ktoś coś potrafi lub że coś jest możliwe. Na przykład „I can swim” znaczy „Umiem pływać”. Can to jeden z najczęściej używanych i bardzo przydatnych czasowników w języku angielskim. Jest przy tym łatwy w użyciu, bo dla każdej osoby ma taką samą formę.

Jak zbudować zdanie z can?

Zdanie z can budujemy prosto: osoba + can + czasownik (bez „to”). Forma „can” jest taka sama dla każdej osoby — nie dodajemy do niej końcówek. Na przykład: I can run (umiem biegać), She can sing (ona umie śpiewać), They can help (oni mogą pomóc). Nie mówimy „she cans” — zawsze jest po prostu „can”. To sprawia, że budowanie zdań z tym czasownikiem jest bardzo łatwe.

Zdania przeczące

Aby utworzyć przeczenie, dodajemy „not”, czyli używamy cannot, które prawie zawsze skraca się do can't. Na przykład: I can't swim (nie umiem pływać) albo He can't come (on nie może przyjść). Forma „can't” jest krótsza i częściej używana w mowie. Przeczenie tworzymy więc bardzo prosto — wystarczy zamiast „can” użyć „can't”, a reszta zdania pozostaje taka sama.

Zdania pytające

Aby zadać pytanie, stawiamy can na początku zdania, przed osobą. Na przykład: Can you swim? (Czy umiesz pływać?) albo Can he help? (Czy on może pomóc?). Odpowiadamy krótko: „Yes, I can” lub „No, I can't”. Tworzenie pytań jest więc łatwe — wystarczy przenieść „can” na początek zdania. To jedna z zalet tego czasownika, dzięki której szybko można go opanować.

Can w prośbach i pozwoleniach

Czasownika can używamy nie tylko do mówienia o umiejętnościach. Bardzo często służy on też do próśb i pytań o pozwolenie. Na przykład Can you help me? (Czy możesz mi pomóc?) to grzeczna prośba, a Can I go out? (Czy mogę wyjść?) to pytanie o pozwolenie. Dzięki temu can jest bardzo przydatny w codziennych rozmowach — pomaga o coś poprosić lub zapytać, czy coś wolno.

Przykłady zdań z can

Oto kilka przykładów: I can play the guitar (Umiem grać na gitarze), Birds can fly (Ptaki potrafią latać), She can't drive (Ona nie umie prowadzić), Can you speak English? (Czy umiesz mówić po angielsku?). Widać w nich, jak can wyraża umiejętności i możliwości oraz jak tworzy się przeczenia i pytania. Ćwiczenie takich zdań pomaga szybko opanować ten czasownik.

Czasownik can — podsumowanie

Zapamiętaj najważniejsze: can oznacza „umieć”, „potrafić” lub „móc”. Budujemy z nim zdania według wzoru osoba + can + czasownik (bez „to”), a forma jest taka sama dla każdej osoby. Przeczenie to can't (cannot), a pytanie tworzymy, stawiając can na początku. Can służy też do próśb i pytań o pozwolenie, jak „Can you help me?”.

Dlaczego can jest wyjątkowy?

Czasownik can należy do grupy tak zwanych czasowników modalnych, które zachowują się nieco inaczej niż zwykłe czasowniki. Po pierwsze, po „can” stawiamy czasownik bez „to” (mówimy „I can swim”, a nie „I can to swim”). Po drugie, „can” ma taką samą formę dla każdej osoby — nie dodajemy końcówek. Po trzecie, pytania i przeczenia tworzymy bez słówka „do”. Te cechy sprawiają, że można łatwo rozpoznać can wśród innych czasowników.