Kalkulator mocy rezystora
Ten kalkulator liczy moc wydzielaną w rezystorze (P = U²/R lub P = I²·R) i od razu dobiera moc znamionową z typowego szeregu 0,125 / 0,25 / 0,5 / 1 / 2 / 5 / 10 W — z inżynierskim zapasem ×2, żeby element się nie przegrzewał.
🧮 Policz od razu
Co liczy kalkulator mocy rezystora?
Każdy rezystor zamienia prąd w ciepło — i ma granicę, ile tego ciepła zniesie. Kalkulator liczy moc wydzielaną (z napięcia: P = U²÷R, albo z prądu: P = I²·R — tryb wybierasz z listy) i, co najważniejsze w praktyce, dobiera moc znamionową z typowego szeregu: 0,125 / 0,25 / 0,5 / 1 / 2 / 5 / 10 W, stosując żelazną regułę zapasu ×2. Powyżej 10 W uczciwie odsyła do rezystorów mocy na radiatorze.
Reguła 50%: dlaczego zapas ×2?
Moc znamionowa to wartość, przy której rezystor osiąga maksymalną dopuszczalną temperaturę — często ponad 150°C! Element pracujący „na styk” grzeje się, dryfuje rezystancją, przyciemnia płytkę i starzeje się błyskawicznie. Inżynierska norma: obciążać do 50% mocy znamionowej — stąd mnożnik ×2 w kalkulatorze. To najtańsze ubezpieczenie w elektronice: różnica ceny między 0,25 W a 0,5 W to grosze, różnica żywotności — lata.
Przykład krok po kroku
Rezystor 470 Ω pod napięciem 12 V: P = 144 ÷ 470 = 0,31 W. Z zapasem ×2: 0,61 W → z szeregu bierzemy 1 W (popularne 0,25 W by tu dymiło!). Klasyka z diodą LED: 20 mA przez 330 Ω → P = 0,132 W → znamionowo 0,5 W. A sygnałowa drobnica 5 V/10 kΩ? Ledwie 2,5 mW — wystarczy najmniejszy 0,125 W. Trzy przypadki, trzy zupełnie różne obudowy.
Kwadraty rządzą: U² i I²
Oba wzory mają kwadrat — i to on robi niespodzianki: podwojenie napięcia na rezystorze to czterokrotnie większa moc! Rezystor dobrany do 12 V może nie przeżyć „drobnej” zmiany zasilania na 24 V. Druga pułapka: rezystancja. Przy stałym napięciu mniejsze R = większa moc (U²/R) — intuicja z prądu bywa myląca. Zawsze licz dla najgorszego przypadku: maksymalnego napięcia i tolerancji elementów.
Gdzie się to przydaje?
Dobór rezystora do LED (najczęstszy rachunek początkujących!), dzielniki napięcia pod obciążeniem, rezystory rozładowujące kondensatory, obciążenia testowe zasilaczy, bocznik pomiarowy (tam moce potrafią zaskoczyć!), naprawy — gdy na płytce widzisz przypalony ślad, ten kalkulator powie, czy poprzednik nie był po prostu za słaby. Fizycznie to zastosowanie wzorów z kalkulatora mocy elektrycznej — w wersji „które W kupić”.