Kalkulator klirensu kreatyniny

Do czego służy ten wskaźnik

Klirens kreatyniny opisuje, ile mililitrów osocza nerki oczyszczają w ciągu minuty. Wzór Cockcrofta-Gaulta z 1976 roku pozostaje standardem przy dostosowywaniu dawek leków wydalanych przez nerki — bo tak zapisano je w charakterystykach produktów leczniczych. Dotyczy to między innymi antybiotyków, leków przeciwkrzepliwych i przeciwcukrzycowych.

Kreatynina sama w sobie mówi mało

Jej poziom zależy od masy mięśniowej, więc ta sama wartość znaczy co innego u umięśnionego trzydziestolatka i u drobnej osiemdziesięciolatki. U tej drugiej kreatynina 1,0 mg/dl może oznaczać istotnie obniżoną filtrację, mimo że mieści się w zakresie referencyjnym. Dlatego wynik przelicza się na klirens lub eGFR, uwzględniając wiek i płeć.

Kiedy wzór zawodzi

Przy otyłości i obrzękach zawyża wynik, bo posługuje się rzeczywistą masą ciała — stosuje się wtedy masę należną lub inne wzory. Nie sprawdza się też przy szybko zmieniającej się funkcji nerek, na przykład w ostrym uszkodzeniu, oraz u osób z bardzo małą masą mięśniową. U dzieci używa się zupełnie innych wzorów.

Klirens a eGFR

Do oceny czynności nerek używa się dziś wskaźnika eGFR liczonego wzorem CKD-EPI, który laboratorium podaje obok wyniku kreatyniny i standaryzuje na powierzchnię ciała. Klirens z Cockcrofta-Gaulta pozostaje przy dawkowaniu leków. Obie wartości bywają różne u tej samej osoby i to normalne — opisują trochę co innego.

Kiedy skonsultować wynik z lekarzem

Zawsze, gdy wynik jest obniżony — rozpoznanie przewlekłej choroby nerek wymaga potwierdzenia w czasie (co najmniej trzy miesiące) i oceny innych parametrów, w tym badania moczu na obecność białka. Pilnie, gdy obniżeniu filtracji towarzyszy zmniejszenie ilości oddawanego moczu, obrzęki, nudności lub duszność. Jeśli przyjmujesz leki wydalane przez nerki, poinformuj lekarza o wyniku — dawki mogą wymagać korekty.