Warzywa na literę L — lista

Warzywa na literę L to liście sałaty, lubczyk oraz len. Lista jest krótka, bo litera ta rzadko rozpoczyna polskie nazwy warzyw.

Najczęściej wymieniane

• Lubczyk — zioło o intensywnym zapachu
• Liściasta kapusta — jarmuż i odmiany pokrewne
• Len — uprawiany dla nasion i włókna
• Lucerna — kiełki jadalne

Lubczyk bywa nazywany magi, od podobieństwa zapachu do przyprawy w płynie. Nazwa handlowa wyparła tu w mowie potocznej nazwę botaniczną — zjawisko częste przy roślinach znanych głównie z jednego zastosowania.

Dlaczego lista jest krótka

Podobnie jak przy literach H czy N, wyrazów zaczynających się na L jest w polszczyźnie stosunkowo niewiele. Nazwy warzyw to grupa jeszcze węższa.

Przy takich zadaniach warto sięgnąć po nazwy ziół oraz roślin pastewnych. Reguły gry rozstrzygają, czy zioła i kiełki liczą się jako warzywa, więc dobrze ustalić je przed rozpoczęciem.

Kiełki jako warzywo

Kiełki lucerny, rzodkiewki i słonecznika jada się na surowo. Powstają z nasion po kilku dniach od namoczenia.

W czasie kiełkowania nasiono zużywa zapasy na rozwój zarodka, zmieniając skład chemiczny. Rosnąca roślina wytwarza wtedy witaminy, których w suchym nasionie prawie nie było — to najprostszy przykład zmiany wartości odżywczej bez udziału gleby.

Rośliny na L

• Lipa — drzewo, kwiaty na napary
• Lawenda — roślina aromatyczna
• Łubin — roślina motylkowa, wzbogaca glebę

Łubin wiąże azot dzięki bakteriom brodawkowym, więc bywa wysiewany jako nawóz zielony. Po zaoraniu wzbogaca glebę bez konieczności stosowania nawozów sztucznych.

Len jako roślina użytkowa

Len dostarcza zarówno nasion, jak i włókna na tkaniny. Z nasion tłoczy się olej lniany, bogaty w kwasy tłuszczowe nienasycone.

Olej ten szybko jełczeje, więc przechowuje się go w chłodzie i ciemności. Nietrwałość wynika właśnie z obecności wiązań podwójnych, które łatwo reagują z tlenem — ta sama cecha decyduje o wartości odżywczej i o krótkim terminie przydatności.

Zioła w kuchni i ogrodzie

• Lubczyk — do zup i wywarów
• Lawenda — do wypieków i naparów
• Liść laurowy — z wawrzynu, przyprawa

Liść laurowy pochodzi z drzewa wawrzynu, a wieńce z jego gałązek nagradzano zwycięzców w starożytności. Stąd wzięły się wyrazy laureat oraz bakalaureat — nazwa przyprawy i nazwa wyróżnienia mają wspólne źródło.

Uprawa ziół

Większość ziół wymaga stanowiska słonecznego i przepuszczalnej gleby. Nadmiar wody szkodzi im bardziej niż jej niedobór.

Rośliny aromatyczne pochodzą często z rejonu śródziemnomorskiego, gdzie lato jest suche. Intensywny zapach wiąże się z olejkami eterycznymi chroniącymi przed nadmiernym parowaniem — cecha przydatna roślinie, a przy okazji ceniona w kuchni.