Rośliny na literę U — lista z opisami

Litera U należy do trudniejszych w grach słownych i w zadaniach z biologii — nazw jest niewiele, a część brzmi na tyle nietypowo, że łatwo wziąć je za wymyślone. Oto rośliny, których istnienie da się obronić.

Rośliny na U rosnące dziko w Polsce

• Ukwap dwupienny (Antennaria dioica) — roślina suchych muraw i wrzosowisk, o srebrzystych, filcowatych liściach. Nazwa „dwupienny” bierze się stąd, że kwiaty męskie i żeńskie rosną na osobnych okazach. Objęty w Polsce ochroną częściową.
• Uczep trójlistkowy (Bidens tripartita) — pospolity przy brzegach wód i w rowach. Jego owoce zaopatrzone są w haczyki, którymi czepiają się ubrań i sierści zwierząt — to sposób na rozsiewanie nasion na duże odległości.
• Ułudka wiosenna (Omphalodes verna) — niebieskie kwiaty przypominające niezapominajkę, kwitnie w kwietniu i maju w wilgotnych lasach.
• Urdzik karpacki (Soldanella carpatica) — górska bylina Tatr i Karpat. Kwitnie tuż przy topniejącym śniegu, czasem przebijając się przez jego cienką warstwę.

Rośliny ozdobne i uprawne

• Ubiorek (Iberis) — niska bylina o białych lub różowych kwiatach zebranych w baldachy, popularna w ogródkach skalnych. Kwitnie obficie wiosną i dobrze znosi suszę.
• Urzet barwierski (Isatis tinctoria) — dawniej uprawiany w całej Europie dla niebieskiego barwnika. Wyparło go indygo sprowadzane z Azji, ale w niektórych regionach uprawia się go do dziś dla celów rzemieślniczych.
• Ulmus — łacińska nazwa wiązu. Jeśli zadanie dopuszcza nazwy łacińskie, to bezpieczny wybór.

Uwaga na grzyby

W grach często padają propozycje w rodzaju uszaka czy uszka, czyli nazw grzybów. To częsty błąd, bo grzyby stanowią osobne królestwo, odrębne od roślin.

Różnica nie jest formalnością. Grzyby nie prowadzą fotosyntezy — nie mają chlorofilu i odżywiają się, rozkładając materię organiczną albo żyjąc w symbiozie z korzeniami drzew. Ich ściany komórkowe zbudowane są z chityny, tej samej substancji co pancerzyki owadów, a nie z celulozy jak u roślin. Pod względem pokrewieństwa ewolucyjnego grzyby są bliższe zwierzętom niż roślinom.

W zadaniu z biologii grzyb podany jako roślina zostanie policzony jako błąd. W domowej grze w państwa-miasta zwykle przechodzi, ale warto wiedzieć, dlaczego formalnie nie powinien.

Skąd bierze się ta rzadkość

Polskie nazwy roślin powstawały najczęściej od cech wyglądu, zastosowania albo siedliska — a nagłos „u” rzadko rozpoczyna takie określenia. Część nazw na U to formy utworzone od czasowników: uczep pochodzi od „czepiać się”, co dokładnie opisuje sposób rozsiewania nasion tej rośliny.

Dla porównania na literę P zaczyna się w polskiej florze kilkaset gatunków, na U — kilkanaście. To dobra wskazówka przy grach słownych: przy rzadkich literach opłaca się zapamiętać dwa, trzy pewne przykłady, zamiast szukać za każdym razem od nowa.