Pierwiastek z 1 — ile wynosi
Pierwiastek z 1 wynosi 1, bo jeden pomnożony przez siebie daje jeden. Zero i jedynka to jedyne liczby równe własnemu pierwiastkowi.
Pierwiastek z 1 wynosi 1. Wynika to wprost z definicji: szukamy liczby, która pomnożona przez samą siebie daje jeden.
Dlaczego wynik to jeden
Pierwiastek kwadratowy z liczby a to taka liczba nieujemna, której kwadrat równa się a. Ponieważ jeden razy jeden daje jeden, pierwiastkiem z jedynki jest właśnie jedynka.
Formalnie kwadrat minus jedynki również wynosi jeden, ale pierwiastek arytmetyczny z definicji jest nieujemny. Dlatego zapis √1 oznacza wyłącznie 1, a nie dwie wartości — to częste nieporozumienie.
Pierwiastki łatwe do zapamiętania
- √0 — 0
- √1 — 1
- √4 — 2, √9 — 3
- √16 — 4, √25 — 5
- √100 — 10
Zero i jedynka są jedynymi liczbami, które równają się własnemu pierwiastkowi. Dla wszystkich pozostałych liczb dodatnich pierwiastek jest od nich mniejszy, gdy są większe od jedynki, a większy, gdy mieszczą się między zerem a jedynką.
Pierwiastek z ułamka
Ta ostatnia zależność bywa zaskakująca. Pierwiastek z jednej czwartej wynosi jedna druga, czyli więcej niż liczba wyjściowa.
Wyjaśnienie jest proste: mnożenie ułamka właściwego przez siebie daje wynik jeszcze mniejszy, więc odwrotność tej operacji musi wartość zwiększać. Jedynka jest punktem, w którym zależność się odwraca.
Pierwiastki wyższych stopni
Pierwiastek dowolnego stopnia z jedynki również wynosi jeden, bo jedynka podniesiona do jakiejkolwiek potęgi pozostaje jedynką.
Ta sama własność sprawia, że jedynka jest elementem neutralnym mnożenia. W zapisie potęgowym √1 to jeden do potęgi jednej drugiej, a każda potęga jedynki daje jeden — niezależnie od wykładnika, także ujemnego i ułamkowego.
Jedynka w działaniach
- Mnożenie — a razy 1 daje a
- Dzielenie — a przez 1 daje a
- Potęgowanie — 1 do dowolnej potęgi daje 1
- Potęga zerowa — każda liczba różna od zera do potęgi 0 daje 1
Ostatnia zasada bywa nieintuicyjna, ale wynika z reguł działań na potęgach. Dzieląc potęgę przez samą siebie, odejmujemy wykładniki i otrzymujemy zero, a jednocześnie wiadomo, że iloraz liczby przez siebie równa się jeden.
Równania z pierwiastkiem
Przy równaniach typu pierwiastek z x równa się liczbie obie strony podnosi się do kwadratu. Trzeba jednak sprawdzić otrzymane rozwiązanie, bo podnoszenie do kwadratu może wprowadzić wynik pozorny.
Wyrażenie pod pierwiastkiem nie może być ujemne, a sam pierwiastek nie może równać się liczbie ujemnej. Pominięcie tego sprawdzenia jest najczęstszym błędem przy takich równaniach — rachunek wychodzi poprawnie, ale odpowiedź nie spełnia równania wyjściowego.
Warto też pamiętać, że jedynka nie jest liczbą pierwszą, mimo że dzieli się tylko przez siebie i przez jeden. Definicja wymaga dokładnie dwóch różnych dzielników, a jedynka ma tylko jeden — wykluczenie jej z tego zbioru pozwala zachować jednoznaczność rozkładu każdej liczby na czynniki pierwsze.