Nizina i wyżyna — czym się różnią

Co to jest nizina?

Nizina to teren nisko położony i zwykle płaski. Leży nie wyżej niż około 300 metrów nad poziomem morza. Niziny to rozległe, w większości równe obszary, na których łatwo się porusza, buduje drogi i uprawia rośliny. Z tego powodu na nizinach mieszka wielu ludzi i znajduje się tam wiele pól uprawnych. Niziny są ważnym elementem krajobrazu i zajmują dużą część powierzchni wielu krajów.

Co to jest wyżyna?

Wyżyna to teren wyżej położony niż nizina — zazwyczaj na wysokości od około 300 do 500 metrów nad poziomem morza. Wyżyny bywają bardziej pofałdowane, z pagórkami i wzniesieniami, choć nie są tak wysokie jak góry. Krajobraz wyżyn jest więc bardziej urozmaicony niż płaskich nizin. Na wyżynach również mieszkają ludzie, uprawia się rośliny i wypasa zwierzęta, choć teren bywa tam mniej równy.

Czym różni się nizina od wyżyny?

Główna różnica między niziną a wyżyną dotyczy wysokości nad poziomem morza. Nizina leży nisko (do około 300 metrów) i jest zwykle płaska. Wyżyna leży wyżej (mniej więcej od 300 do 500 metrów) i bywa bardziej pofałdowana. Można to zapamiętać prosto: nizina jest „na dole” i równa, a wyżyna „wyżej” i bardziej pagórkowata. Obie różnią się też od gór, które są znacznie wyższe.

Niziny i wyżyny w Polsce

W Polsce znajdują się zarówno niziny, jak i wyżyny. Niziny zajmują dużą, środkową i północną część kraju — przykładem jest Nizina Mazowiecka. Wyżyny leżą bardziej na południu, przed pasem gór; przykładem jest Wyżyna Krakowsko-Częstochowska, słynąca z malowniczych skał. Dzięki temu krajobraz Polski jest urozmaicony: od płaskich nizin na północy, przez wyżyny, aż po góry na południu.

Nizina, wyżyna a góry

Niziny i wyżyny warto odróżnić od gór. Idąc od najniższych do najwyższych terenów, mamy najpierw niziny (nisko i płasko), potem wyżyny (wyżej i bardziej pofałdowane), a na końcu góry (bardzo wysokie, ze stromymi zboczami). Różnią się one przede wszystkim wysokością. Taki podział pomaga opisywać ukształtowanie terenu i lepiej rozumieć, jak wygląda powierzchnia danego obszaru.

Nizina i wyżyna — podsumowanie

Zapamiętaj najważniejsze: nizina to teren nisko położony i płaski (do około 300 metrów nad poziomem morza), a wyżyna to teren wyżej położony (około 300–500 metrów) i bardziej pofałdowany. Różnią się przede wszystkim wysokością nad poziomem morza. W Polsce niziny są głównie na północy, a wyżyny na południu, przed górami.

Dlaczego na nizinach mieszka więcej ludzi?

Na nizinach zwykle mieszka więcej ludzi niż na wyżynach czy w górach. Dzieje się tak, ponieważ płaski, nisko położony teren jest wygodniejszy do życia — łatwiej tam budować domy i drogi oraz uprawiać rośliny na polach. Na równym terenie prościej się poruszać i prowadzić gospodarstwa. Dlatego to właśnie na nizinach powstało wiele miast i wsi. Wyżyny i góry, choć piękne, bywają mniej wygodne do zamieszkania.

Jak rozpoznać nizinę i wyżynę na mapie?

Na mapach wysokość terenu pokazuje się za pomocą kolorów. Niziny zaznacza się zwykle kolorem zielonym, a tereny wyżej położone, jak wyżyny, kolorami żółtym i brązowym. Im ciemniejszy brąz, tym teren jest wyższy — najwyższe góry bywają zaznaczone brązem, a nawet bielą. Dzięki temu, patrząc na mapę, można od razu zobaczyć, gdzie są niziny, a gdzie wyżyny i góry, bez potrzeby sprawdzania dokładnych wysokości.