Meble po niemiecku — słownictwo

Mebel po niemiecku to das Möbel, ale w praktyce używa się niemal wyłącznie liczby mnogiej die Möbel, czyli meble.

Nazwy mebli

• der Tisch — stół, der Stuhl — krzesło
• das Bett — łóżko, der Schrank — szafa
• das Sofa — kanapa, der Sessel — fotel
• das Regal — regał, die Kommode — komoda
• der Teppich — dywan, der Spiegel — lustro

Rodzajnik trzeba zapamiętać razem z wyrazem, bo nie wynika z niczego oczywistego. Pomaga jednak reguła: rzeczowniki zakończone na -e są w większości rodzaju żeńskiego, jak die Lampe czy die Kommode.

Przyimki miejsca

Do opisu położenia służą auf — na, unter — pod, neben — obok, zwischen — między oraz vor i hinter — przed i za.

Przyimki te łączą się z celownikiem przy określaniu miejsca i z biernikiem przy określaniu kierunku. Powiemy Das Buch liegt auf dem Tisch, ale Ich lege das Buch auf den Tisch — różnica dotyczy tego, czy coś spoczywa, czy się przemieszcza.

Czasowniki pozycji

• liegen — leżeć, legen — kłaść
• stehen — stać, stellen — stawiać
• hängen — wisieć i wieszać

Pierwszy czasownik z każdej pary opisuje stan, drugi czynność. Ta różnica rozstrzyga wybór przypadka po przyimku — czasowniki stanu łączą się z celownikiem, a czasowniki ruchu z biernikiem.

Opis pokoju

Typowe zadanie każe opisać własny pokój. Przydają się wtedy konstrukcje In meinem Zimmer gibt es… oraz Der Schrank steht neben dem Fenster.

Warto trzymać się jednego porządku, na przykład od drzwi zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Uporządkowany opis oceniany jest wyżej niż wyliczanie przedmiotów w przypadkowej kolejności, nawet przy tym samym zasobie słownictwa.

Materiały i cechy

• aus Holz — z drewna, aus Metall — z metalu
• aus Glas — ze szkła, aus Leder — ze skóry
• bequem — wygodny, modern — nowoczesny
• alt — stary, neu — nowy

Konstrukcja aus z nazwą materiału wymaga celownika, ale nazwy tworzyw występują zwykle bez rodzajnika: ein Tisch aus Holz. Rodzajnik pojawia się dopiero przy określeniu konkretnego materiału.

Zakupy i ceny

Przydają się zwroty Was kostet das? — ile to kosztuje, Das ist zu teuer — to za drogie oraz Ich möchte… — chciałbym. Ostatni jest formą grzeczniejszą niż ich will.

Warto zwrócić uwagę na czasownik möchten, który jest formą trybu przypuszczającego od mögen, ale w praktyce funkcjonuje jako osobne słowo. Używa się go w sklepie, restauracji i wszędzie tam, gdzie polszczyzna posłużyłaby się formą chciałbym zamiast chcę.

Rzeczowniki złożone

Niemczyzna tworzy nazwy przez łączenie wyrazów w jeden: der Schreibtisch to biurko, dosłownie stół do pisania, a der Kleiderschrank szafa na ubrania.

Rodzajnik całości bierze się zawsze od ostatniego członu, bo to on określa, czym rzecz jest. Skoro der Tisch jest rodzaju męskiego, to der Schreibtisch również — reguła ta działa niezawodnie i pozwala wyznaczyć rodzajnik nawet dla wyrazów widzianych po raz pierwszy.