Choinka po niemiecku — Weihnachtsbaum

Choinka po niemiecku to der Weihnachtsbaum, dosłownie drzewko bożonarodzeniowe. Spotyka się też określenie der Tannenbaum, czyli jodła.

Słownictwo świąteczne

• der Weihnachtsbaum — choinka
• Weihnachten — Boże Narodzenie
• der Heiligabend — Wigilia
• das Geschenk — prezent
• die Kerze — świeca, der Schmuck — ozdoby

Wyraz Weihnachten występuje bez rodzajnika w większości zwrotów. Powiemy zu Weihnachten, czyli na Boże Narodzenie — to jedna z niewielu nazw świąt zachowujących się w niemczyźnie jak nazwa własna.

Rzeczowniki złożone

Nazwa choinki powstała z połączenia świąt i drzewa. Podobnie tworzy się der Weihnachtsmarkt — jarmark bożonarodzeniowy oraz das Weihnachtslied — kolęda.

Litera s między członami to spójka ułatwiająca wymowę, a nie końcówka dopełniacza. Występuje w wielu złożeniach i nie ma znaczenia gramatycznego — to element czysto fonetyczny.

Życzenia

• Frohe Weihnachten — Wesołych Świąt
• Ein gutes neues Jahr — szczęśliwego nowego roku
• Alles Gute — wszystkiego dobrego

Życzenia formułuje się w bierniku, bo pierwotnie wynikały z pominiętego czasownika życzenia. Stąd forma ein gutes neues Jahr, a nie mianownikowa — konstrukcja zachowała przypadek mimo zaniku czasownika.

Zwyczaje

W krajach niemieckojęzycznych prezenty przynosi das Christkind albo der Weihnachtsmann, zależnie od regionu. Podział ten pokrywa się częściowo z granicą wyznaniową.

Jarmarki bożonarodzeniowe mają wielowiekową tradycję i są ważnym elementem kultury. Temat ten pojawia się w podręcznikach przy okazji świąt, a wyraz Markt przydaje się szerzej — oznacza zarówno targ, jak i rynek w znaczeniu ekonomicznym.

Adwent i przygotowania

• der Advent — adwent
• der Adventskalender — kalendarz adwentowy
• der Adventskranz — wieniec adwentowy
• der Nikolaustag — dzień świętego Mikołaja, 6 grudnia

Kalendarz adwentowy powstał w krajach niemieckojęzycznych w XIX wieku i stamtąd rozpowszechnił się w Europie. Wieniec z czterema świecami odmierza kolejne niedziele adwentu.

Opis świąt

Do opisu przydają się zdania Wir schmücken den Weihnachtsbaum — ubieramy choinkę oraz Wir singen Weihnachtslieder — śpiewamy kolędy.

Czasownik schmücken wymaga biernika, bo czynność przechodzi na przedmiot. Rodzajnik męski przyjmuje wtedy formę den — to jedyny rodzaj, w którym zmiana jest widoczna, co czyni go najczęstszym miejscem pomyłek.

Zima i pogoda

• der Schnee — śnieg, schneien — padać (o śniegu)
• kalt — zimno, frieren — marznąć
• der Schneemann — bałwan
• Schlitten fahren — jeździć na sankach

Czasownik schneien jest bezosobowy i występuje wyłącznie z zaimkiem es. Powiemy więc Es schneit, podobnie jak Es regnet — to ta sama grupa czasowników opisujących zjawiska pogodowe.