Brat po niemiecku — der Bruder

Brat po niemiecku to der Bruder, a w liczbie mnogiej die Brüder z przegłosem. Siostra to die Schwester, a rodzeństwo die Geschwister.

Rodzeństwo

• der Bruder — brat, die Brüder — bracia
• die Schwester — siostra, die Schwestern — siostry
• die Geschwister — rodzeństwo, tylko w liczbie mnogiej
• der Zwilling — bliźniak
• älter — starszy, jünger — młodszy

Wyraz Geschwister nie ma liczby pojedynczej i łączy się z czasownikiem mnogim. Powiemy Ich habe zwei Geschwister, czyli mam dwoje rodzeństwa.

Przedrostek Ge-

Człon Ge- tworzy rzeczowniki zbiorowe od innych wyrazów. Poza Geschwister działa tak w das Gebirge, czyli góry, oraz das Gebäude, czyli budynek.

Znaczenie zbiorowe tłumaczy brak liczby pojedynczej. Wyraz oznacza z natury zbiór, a nie pojedynczy element — pojedyncze osoby określa się wtedy wyrazami Bruder albo Schwester.

Przegłos w liczbie mnogiej

Forma Brüder powstaje przez zmianę samogłoski rdzenia, nie przez samą końcówkę. Tak samo zachowują się Mutter i Mütter oraz Vater i Väter.

Siostra tworzy natomiast liczbę mnogą regularnie, przez dodanie końcówki. Nie da się przewidzieć, które rzeczowniki przyjmują przegłos, więc formę mnogą trzeba zapamiętywać razem z wyrazem i rodzajnikiem.

Porównywanie wieku

Do porównań służy konstrukcja z als: Mein Bruder ist älter als ich. Przy równości używa się so… wie: Er ist so alt wie ich.

Rozróżnienie to bywa mylone, bo polszczyzna w obu przypadkach posługuje się wyrazem jak. W niemczyźnie als oznacza różnicę, a wie podobieństwo — pomylenie ich zmienia sens zdania na przeciwny.

Cała rodzina

• die Familie — rodzina
• die Eltern — rodzice, tylko w liczbie mnogiej
• der Sohn — syn, die Tochter — córka
• die Großeltern — dziadkowie
• das Kind — dziecko, die Kinder — dzieci

Kilka nazw występuje wyłącznie w liczbie mnogiej: Eltern, Geschwister oraz Großeltern. Pojedyncze osoby określa się w każdym z tych przypadków odrębnymi wyrazami.

Opis rodzeństwa

Przydają się zdania Ich habe einen Bruder, Meine Schwester ist zwölf Jahre alt oraz Wir verstehen uns gut. Pierwsze wymaga biernika, stąd einen.

Rodzajnik nieokreślony w bierniku przyjmuje końcówkę tylko w rodzaju męskim. Przy rzeczownikach żeńskich i nijakich forma pozostaje bez zmian, co czyni rodzaj męski jedynym miejscem, gdzie ta różnica jest widoczna — i zarazem najczęstszym źródłem pomyłek.

Zaimki dzierżawcze

Formy mein i meine zależą od rodzaju rzeczownika, nie od płci mówiącego. Powiemy mein Bruder oraz meine Schwester, niezależnie od tego, kto wypowiada zdanie.

W bierniku forma męska przyjmuje końcówkę: meinen Bruder. Żeńska i nijaka pozostają bez zmian, więc różnica ujawnia się wyłącznie przy rzeczownikach rodzaju męskiego — warto zapamiętać to jako jedną regułę zamiast uczyć się całej tabeli osobno.