14 po niemiecku — vierzehn

Czternaście po niemiecku to vierzehn. Wyraz powstaje przez połączenie vier, czyli cztery, oraz zehn, czyli dziesięć.

Liczebniki 11–20

• elf — 11, zwölf — 12
• dreizehn — 13, vierzehn — 14
• fünfzehn — 15, sechzehn — 16
• siebzehn — 17, achtzehn — 18
• neunzehn — 19, zwanzig — 20

Od trzynastu wzwyż działa prosta zasada: jedność plus zehn. Wyjątkami są tylko 11 i 12, mające formy nieregularne, podobnie jak angielskie eleven i twelve.

Skrócenia w zapisie

Przy szesnastu i siedemnastu formy skracają się: sechzehn traci końcowe s z wyrazu sechs, a siebzehn gubi en z sieben.

Te same skrócenia występują w dziesiątkach: sechzig i siebzig. Zapamiętanie jednej reguły wystarcza więc dla obu grup liczebników.

Liczby powyżej dwudziestu

Niemczyzna podaje najpierw jedności, potem dziesiątki, łącząc je wyrazem und. Dwadzieścia jeden to einundzwanzig, dosłownie jeden i dwadzieścia.

Cała liczba zapisywana jest łącznie, jako jeden wyraz. Kolejność jest odwrotna niż w polszczyźnie, co bywa źródłem pomyłek zwłaszcza przy podawaniu numerów telefonów i cen.

Liczebniki porządkowe

Do dziewiętnastu tworzy się je końcówką -te, a od dwudziestu -ste. Czternasty to vierzehnte, a dwudziesty zwanzigste.

Przy datach używa się formy porządkowej z kropką w zapisie cyfrowym: 14. Mai czyta się jako vierzehnter Mai. Kropka pełni tu funkcję znaku porządkowego, a nie interpunkcyjnego.

Liczby w praktyce

Przy podawaniu numeru telefonu Niemcy odczytują cyfry pojedynczo albo parami. Przy parach obowiązuje odwrotna kolejność, więc 34 brzmi vierunddreißig.

Ceny podaje się z wyrazem Euro między częścią całkowitą a groszami: drei Euro fünfzig. Warto ćwiczyć słuchanie liczb, bo odwrotna kolejność wymaga zapamiętania całości przed zapisaniem — najczęstszy błąd polega na zanotowaniu cyfr w kolejności usłyszanej.

Zero i liczby ujemne

Zero to null, a liczby ujemne poprzedza się wyrazem minus. Temperaturę podaje się jako minus fünf Grad albo fünf Grad unter null.

Wyraz null występuje też w zwrotach potocznych, na przykład przy wyniku meczu. Odczytuje się go wtedy tak samo, niezależnie od kontekstu, co ułatwia zapamiętanie.

Dziesiątki i setki

• zwanzig — 20, dreißig — 30
• vierzig — 40, fünfzig — 50
• sechzig — 60, siebzig — 70
• achtzig — 80, neunzig — 90
• hundert — 100, tausend — 1000

Dziesiątki tworzy się końcówką -zig, z wyjątkiem trzydziestu, gdzie występuje -ßig. To jedyny wyjątek w całej grupie i wystarczy zapamiętać go osobno.

Podawanie roku

Lata do dwutysięcznego odczytuje się setkami: 1989 to neunzehnhundertneunundachtzig. Od roku 2000 podaje się liczbę zwyczajnie, jako zweitausendzwanzig.

Przy roku nie używa się przyimka, inaczej niż w polszczyźnie. Powiemy Er ist 1990 geboren albo z wyrażeniem im Jahr 1990, ale nigdy samego in 1990 — to kalka z angielskiego, uznawana za błąd.