Kalkulator ryzyka — oblicz online
Ten kalkulator porównuje ryzyko w dwóch grupach (badanej i kontrolnej): liczy ryzyko względne RR, względną redukcję RRR, bezwzględną różnicę w punktach procentowych oraz NNT — ilu pacjentów trzeba leczyć, by pomóc jednej osobie.
🧮 Policz od razu
Co liczy kalkulator ryzyka?
Wpisujesz wyniki dwóch grup — badanej (np. z lekiem) i kontrolnej: liczbę zdarzeń i liczebność każdej. Kalkulator zwraca komplet miar medycyny opartej na dowodach: ryzyko w każdej grupie, ryzyko względne RR z interpretacją, względną redukcję RRR, bezwzględną różnicę ryzyka w punktach procentowych oraz gwiazdę programu — NNT: ilu trzeba leczyć, by jedna osoba realnie skorzystała (a przy czynnikach szkodliwych: NNH).
Względne kusi, bezwzględne mówi prawdę
Nagłówek „lek obniża ryzyko o 50%!” (RRR) może znaczyć spadek z 20% do 10% — świetnie — albo z 0,002% do 0,001% — kosmetyka. Ten sam RR = 0,5, dramatycznie inna waga! Dlatego zawsze pytaj o różnicę bezwzględną: w pierwszym przypadku 10 punktów procentowych, w drugim — jedna stutysięczna. Marketing farmaceutyczny kocha procenty względne; świadomy pacjent i student EBM patrzą na bezwzględne i NNT.
Przykład krok po kroku
Badanie: w grupie z lekiem zachorowało 10 na 100, w kontrolnej 20 na 100. Ryzyka: 10% vs 20%. RR = 0,5 (ryzyko zmniejszone o połowę), RRR = 50%, różnica bezwzględna 10 p.p., a NNT = 1 ÷ 0,10 = 10: dziesięciu leczonych, by uchronić jednego. Odwróć dane (20 vs 10) — kalkulator przełączy narrację: RR = 2, wzrost ryzyka, i zamiast NNT poda NNH — ilu narażonych na jedną szkodę.
NNT — najuczciwsza liczba medycyny
NNT tłumaczy statystykę na ludzki konkret: „ilu takich jak ja musi brać lek, żeby jednemu pomógł?”. Skala z praktyki: antybiotyk na anginę paciorkowcową — NNT kilka; statyny w prewencji pierwotnej przez 5 lat — NNT rzędu 50–100; niektóre suplementy — NNT w tysiącach (czyli: prawie nikt nie korzysta). Zestawiona z NNH i ceną, ta jedna liczba pozwala rozmawiać o terapii jak dorosły z dorosłym. Zapamiętaj wzór-jednolinijkowiec: NNT = 100 ÷ różnica ryzyk w p.p.
Gdzie się to przydaje?
Czytanie badań klinicznych i nagłówków („obniża ryzyko o X%” — względnie czy bezwzględnie?!), medycyna i prace z EBM, ocena szczepień, badań przesiewowych i suplementów, analiza ryzyka w BHP i ubezpieczeniach, dziennikarstwo danych. To domknięcie działu wnioskowania: po przedziałach ufności i rozkładach — narzędzie, które przekłada statystykę wprost na decyzje o zdrowiu.