Kalkulator obudowy głośnika
Ten kalkulator wyznacza objętość obudowy głośnika na podstawie parametrów Thiele-Small — dla obudowy zamkniętej z wybraną dobrocią układu oraz dla bass-reflex wraz ze strojeniem tunelu.
🧮 Policz od razu
Parametry Thiele-Small
Trzy wartości z karty katalogowej głośnika wystarczają do zaprojektowania obudowy. Fs to częstotliwość rezonansowa głośnika w powietrzu. Vas — objętość powietrza o takiej samej podatności jak zawieszenie membrany. Qts — dobroć całkowita, opisująca tłumienie układu drgającego. Nazwy pochodzą od Neville'a Thiele i Richarda Smalla, którzy w latach 60. i 70. opisali zachowanie głośnika w obudowie równaniami filtrów elektrycznych.
Zamknięta czy bass-reflex
Obudowa zamknięta działa jak sprężyna powietrzna: daje łagodne zejście basu (12 dB na oktawę), doskonałą odpowiedź impulsową i jest odporna na błędy wykonania. Bass-reflex wykorzystuje rezonans Helmholtza w tunelu, zyskując kilka decybeli w zakresie strojenia i schodząc niżej — kosztem stromszego opadania (24 dB na oktawę) i utraty kontroli membrany poniżej częstotliwości strojenia.
Dobroć Qtc decyduje o charakterze
Przy obudowie zamkniętej wybór Qtc to wybór kompromisu. 0,577 (Bessel) daje najlepszą odpowiedź w dziedzinie czasu, ale wymaga największej obudowy. 0,707 (Butterworth) to najbardziej płaska charakterystyka i najczęstszy wybór. 1,0 daje wyraźnie podbity bas w małej skrzynce, ale z charakterystycznym „dudnieniem” wokół rezonansu.
Qts mówi, jaka obudowa pasuje
To praktyczna wskazówka przy wyborze głośnika. Wartość Qts poniżej 0,3 wskazuje na konstrukcję przeznaczoną do obudów z otwartym tyłem lub tubowych. 0,3–0,5 to typowy zakres dla bass-reflex. Powyżej 0,5 głośnik lepiej sprawdzi się w obudowie zamkniętej. Próba wtłoczenia głośnika w niewłaściwy typ obudowy kończy się słabym lub przesadnie podbitym basem.
Kiedy się przydaje?
Przy budowie kolumn i subwooferów, przy wymianie głośnika w istniejącej obudowie, przy projektowaniu zestawów estradowych, przy modyfikacji instalacji samochodowej oraz przy nauce podstaw akustyki głośnikowej.
Wykonanie ma znaczenie
Objętość policzona ze wzoru to objętość wewnętrzna netto — po odjęciu miejsca zajmowanego przez sam głośnik, wytłumienie i ewentualne wzmocnienia. Obudowa musi być szczelna i sztywna: nieszczelność przy obudowie zamkniętej niweczy cały efekt sprężyny powietrznej, a drgające ścianki dodają do dźwięku własne rezonanse. Stąd popularność płyty MDF o grubości 18–22 mm i wewnętrznych wzmocnień w większych skrzynkach.