Kalkulator przekładni — oblicz online
Ten kalkulator liczy przełożenie przekładni i = z₂ ÷ z₁ oraz to, co dzieje się z ruchem: obroty wyjściowe n₂ = n₁ ÷ i i moment wyjściowy M₂ = M₁ · i. Rozpoznaje redukcję (wolniej, mocniej) i multiplikację (szybciej, słabiej).
🧮 Policz od razu
Co liczy kalkulator przekładni?
Przekładnia to dźwignia, która kręci się w kółko: dwa koła zębate wymieniają prędkość obrotową na moment. Kalkulator liczy przełożenie i = z₂ ÷ z₁ (zęby koła napędzanego przez napędzające) i od razu przelicza skutki: obroty wyjściowe n₂ = n₁ ÷ i oraz moment wyjściowy M₂ = M₁ · i (idealny, bez strat). Rozpoznaje też charakter: redukcja czy multiplikacja.
Święta zasada: moc się nie zmienia
Przekładnia niczego nie dodaje — P = M · ω jest stałe (minus sprawność, u dobrych zębatek 96–98%). Możesz więc mieć szybko albo mocno, nigdy oba naraz: i = 3 znaczy 3× wolniej i 3× większy moment. Zamiast zębów można podstawić średnice kół lub zębatek łańcuchowych — wzór ten sam. To dokładnie ta wymiana, którą czujesz zmieniając biegi w rowerze.
Przykład krok po kroku
Silnik: 1500 obr/min, 10 N·m, zębatka z₁ = 20 napędza koło z₂ = 60. Przełożenie: i = 60 ÷ 20 = 3 (redukcja). Wyjście: 1500 ÷ 3 = 500 obr/min, moment 10 × 3 = 30 N·m. Odwróć koła (60 → 20): dostaniesz nadbieg — 4500 obr/min przy 3,33 N·m. Jedna para kół, dwa zupełnie różne charaktery napędu.
Przekładnie wielostopniowe — mnożenie przełożeń
Potrzebujesz i = 100? Nie budujesz koła o 2000 zębów — łączysz stopnie, a przełożenia się MNOŻĄ: 5 × 5 × 4 = 100. Tak działa wciągarka (silnik 3000 obr/min → bęben 30 obr/min z ogromnym momentem), skrzynia biegów (1. bieg ~3,5–4, piąty ~0,8 — nadbieg!), przekładnia ślimakowa (jednostopniowo i = 20–60, w dodatku samohamowna). W rowerze licz łańcuchowo: zęby korby ÷ zęby kasety = ile obrotów koła na jeden obrót pedałów.
Gdzie się to przydaje?
Motoryzacja (skrzynie, dyfry — „przełożenie mostu 3,9”), rowery (dobór kasety pod góry), modelarstwo i robotyka (dobór przekładni do serw i silników — moment znamionowy vs potrzebny), wiertarki dwubiegowe, wciągarki i suwnice, młynki i miksery. Fizycznie to rachunek momentów z kalkulatora dźwigni — zapętlony w obrót i gotowy do produkcji.