Kalkulator przeliczania stężeń
Ten kalkulator tłumaczy między stężeniem procentowym a molowym przez gęstość roztworu: Cm = 10·Cp·d/M i z powrotem. Stężony kwas solny 36,5% (d = 1,18 g/ml, M = 36,46) to 11,81 mol/l — z pełnym wyprowadzeniem w krokach.
🧮 Policz od razu
Co liczy kalkulator przeliczania stężeń?
Dwa światy — procenty z butelki i mole z równań — łączy jedna wielkość: gęstość roztworu. Ten kalkulator wykonuje słynne przejście w obie strony: Cp → Cm (wzór-skrót Cm = 10·Cp·d ÷ M) oraz Cm → Cp. Podajesz stężenie wyjściowe, gęstość d i masę molową M — dostajesz wynik z pełnym wyprowadzeniem „na litrze roztworu”, żeby wzór przestał być magiczną formułką.
Skąd się bierze dziesiątka we wzorze?
Z czystej księgowości jednostek — prześledź na litrze: 1000 ml roztworu waży 1000·d gramów; z tego Cp% to substancja, czyli 10·Cp·d gramów; dzielisz przez M — masz mole w litrze. Ta „10” to zlepek 1000 ml i ÷100 z procentów. Kalkulator pokazuje te trzy linijki przy każdym obliczeniu — bo kto raz zobaczy wyprowadzenie, ten już nigdy nie pomyli, gdzie wstawić gęstość.
Przykład krok po kroku
Butelka z magazynu: kwas solny 36,5%, d = 1,18 g/ml (M HCl = 36,46). Litr waży 1180 g, substancji jest 36,5% → 430,7 g, moli: 430,7 ÷ 36,46 = 11,81 mol/l. Sprawdzian w drugą stronę: roztwór 2 M NaOH (M = 40, d ≈ 1,08): Cp = 2·40 ÷ (10·1,08) = 7,41%. Gdy wynik przekroczy 100% — kalkulator zgłosi błąd: fizyka roztworów ma swoje granice.
Gęstość — brakujące ogniwo (i gdzie ją znaleźć)
Bez d przeliczenie jest niewykonalne — procenty mówią o masie, mole o sztukach w objętości, a łącznikiem masa↔objętość jest właśnie gęstość. Skąd ją brać? Etykieta odczynnika lub karta charakterystyki zawsze ją podaje; w zadaniach jest w treści; dla rozcieńczonych roztworów wodnych d ≈ 1 g/ml (i wtedy wzór upraszcza się do Cm ≈ Cp·10/M). Klasyczne trio do zapamiętania: stężony HCl ~36%/1,18; H₂SO₄ ~96%/1,84; NaOH 50%/1,53.
Gdzie się to przydaje?
Laboratorium (z butelki „38%” do przepisu „0,5 M” — codzienność każdej pracowni!), zadania maturalne łączące oba stężenia (pewniak rozszerzenia), przygotowanie rozcieńczeń ze stężonych kwasów (potem C₁V₁ = C₂V₂ obok!), przemysł i kontrola jakości. Razem z kalkulatorami Cp i Cm domyka komplet: trzy stężenia, jeden spójny warsztat.