Kalkulator cholesterolu LDL
Ten kalkulator wylicza cholesterol LDL wzorem Friedewalda na podstawie cholesterolu całkowitego, HDL i trójglicerydów. Podaje też cholesterol nie-HDL i wartości docelowe zależne od ryzyka.
🧮 Policz od razu
Skąd bierze się LDL na wyniku
W większości laboratoriów LDL nie jest mierzony bezpośrednio, tylko wyliczany ze wzoru Friedewalda: LDL = cholesterol całkowity − HDL − trójglicerydy ÷ 5 (w mg/dl; przy mmol/l dzielnik wynosi 2,2). Dzielenie trójglicerydów przez pięć to oszacowanie zawartości cholesterolu we frakcji VLDL.
Kiedy wzór przestaje działać
Przy trójglicerydach powyżej 400 mg/dl (4,5 mmol/l) wzór Friedewalda zaniża wynik i nie wolno go stosować — LDL trzeba wtedy oznaczyć bezpośrednio metodą laboratoryjną. Wzór wymaga też próbki pobranej na czczo, bo po posiłku trójglicerydy rosną. To dlatego na lipidogram prosi się o przyjście bez śniadania, choć przy oznaczeniu bezpośrednim i cholesterolu nie-HDL nie jest to konieczne.
Nie ma jednej normy LDL
Wartość docelowa zależy od ryzyka sercowo-naczyniowego: poniżej 115 mg/dl przy umiarkowanym, poniżej 100 przy wysokim, poniżej 70 mg/dl przy bardzo wysokim, a u osób po zawale z kolejnym incydentem jeszcze niżej. Ryzyko ocenia lekarz na podstawie wieku, ciśnienia, palenia, cukrzycy i wywiadu rodzinnego — dlatego identyczny wynik u dwóch osób może oznaczać „w porządku” albo „konieczne leczenie”.
Dlaczego LDL nazywa się „złym” cholesterolem
Bo to właśnie cząstki LDL przenikają do ściany tętnicy i inicjują proces miażdżycowy. HDL działa odwrotnie — transportuje cholesterol z tkanek do wątroby. Sam cholesterol nie jest jednak substancją szkodliwą: buduje błony komórkowe i jest substratem do produkcji hormonów oraz witaminy D. Problemem jest jego nadmiar w konkretnej frakcji, a nie sama obecność.
Wynik omów z lekarzem
Ten kalkulator odtwarza obliczenie wykonywane przez laboratorium i służy do zrozumienia własnego wyniku — nie do samodzielnego ustalania leczenia. Decyzja o farmakoterapii zależy od całego profilu ryzyka, a nie od jednej liczby. Do lekarza warto zgłosić się zwłaszcza wtedy, gdy LDL przekracza 190 mg/dl (4,9 mmol/l), bo może to wskazywać na hipercholesterolemię rodzinną — chorobę genetyczną, która wymaga diagnostyki także u krewnych.