🧬 Biologia ✓ Zweryfikowane

Warzywa na literę Z — lista

Szybka odpowiedź

Warzywa na literę Z to ziemniak, zielony groszek oraz zioła. Bulwa ziemniaka jest łodygą, nie korzeniem.

Warzywa na literę Z to ziemniak, zielony groszek, ziele angielskie oraz zioła. Litera Z daje listę dłuższą niż U czy H, ale wciąż niezbyt bogatą.

Najczęściej wymieniane

Ziemniak — najważniejsze warzywo bulwiaste
Zielony groszek — nasiona grochu zbierane niedojrzałe
Ziele angielskie — przyprawa, nie warzywo
Zioła — nazwa zbiorcza

Zielony groszek to nasiona zbierane przed pełną dojrzałością. Dojrzały groch jest suchy, twardy i wymaga moczenia — ta sama roślina daje więc dwa różne produkty, zależnie od momentu zbioru.

Ziemniak

Ziemniak pochodzi z Ameryki Południowej i dotarł do Europy w XVI wieku. Początkowo uprawiano go jako roślinę ozdobną, bo owoce są trujące.

Jadalna jest wyłącznie bulwa, czyli zgrubienie podziemnej łodygi. Zielone części oraz kiełkujące bulwy zawierają solaninę, związek szkodliwy dla człowieka — dlatego ziemniaki przechowuje się w ciemności, a zzieleniałe fragmenty się usuwa.

Bulwa to nie korzeń

Bulwa ziemniaka jest przekształconą łodygą, a nie korzeniem. Świadczą o tym oczka, czyli pąki, z których wyrastają pędy.

Korzeniami są natomiast marchew i burak. Obecność pąków rozstrzyga, z jakim organem mamy do czynienia — korzeń ich nie tworzy, a łodyga zawsze je ma, choćby w postaci uśpionych oczek.

Rośliny na Z

Zboża — pszenica, żyto, jęczmień
Zawilec — roślina leśna, wczesnowiosenna
Złocień — roślina ozdobna

Zawilce kwitną wczesną wiosną, zanim drzewa wypuszczą liście. Wykorzystują krótki okres, gdy do dna lasu dociera jeszcze światło — to przykład przystosowania do rytmu całego ekosystemu, a nie tylko do pory roku.

Ziemniak w historii

Uprawa ziemniaka rozpowszechniła się w Europie dopiero w XVIII wieku, gdy okazał się odporny na warunki, w których zboża zawodziły. Znacząco zmniejszył ryzyko głodu.

Zależność od jednej rośliny bywała jednak niebezpieczna. Zaraza ziemniaczana w Irlandii w latach czterdziestych XIX wieku doprowadziła do klęski głodu i masowej emigracji — oparcie wyżywienia na jednym gatunku okazało się słabością.

Przechowywanie warzyw

Ziemniaki — ciemno, chłodno, ale nie w lodówce
Cebula — sucho i przewiewnie
Marchew — w wilgotnym piasku albo w lodówce

Ziemniaki w lodówce zmieniają smak, bo skrobia przechodzi w cukry. Po usmażeniu takich bulw powstają ciemne, gorzkawe plamy, dlatego zaleca się temperaturę kilku stopni powyżej zera, a nie chłodniejszą.

Rośliny psiankowate

Ziemniak należy do psiankowatych, razem z pomidorem, papryką, bakłażanem i tytoniem. Wiele roślin z tej rodziny wytwarza alkaloidy.

Zielone części pomidora również zawierają związki szkodliwe, choć owoc jest jadalny. Rodzina ta dostarcza więc zarówno podstawowych warzyw, jak i roślin trujących — pokrewieństwo botaniczne nie mówi nic o przydatności do jedzenia.

Najczęstsze pytania

Jakie warzywa zaczynają się na literę Z?

Ziemniak, zielony groszek, ziele angielskie oraz zioła jako nazwa zbiorcza.

Czym różni się zielony groszek od grochu?

To ta sama roślina. Groszek zbiera się niedojrzały, a dojrzały groch jest suchy i twardy.

Dlaczego nie je się zielonych ziemniaków?

Zawierają solaninę, związek szkodliwy dla człowieka. Dlatego przechowuje się je w ciemności.

Czy bulwa ziemniaka to korzeń?

Nie, to przekształcona łodyga. Świadczą o tym oczka, czyli pąki.

Dlaczego zawilce kwitną tak wcześnie?

Wykorzystują okres, gdy drzewa nie mają jeszcze liści i do dna lasu dociera światło.