Skład powietrza — z czego składa się powietrze
Powietrze to mieszanina gazów. Składa się głównie z azotu (około 78%) i tlenu (około 21%). Pozostały około 1% to inne gazy, przede wszystkim argon oraz niewielka ilość dwutlenku węgla. Powietrze jest bezbarwne i bezwonne, a tlen jest niezbędny do oddychania i podtrzymuje spalanie.
Czym jest powietrze?
Powietrze to mieszanina gazów, która otacza Ziemię i tworzy jej atmosferę. Oddychamy nim każdego dnia, choć go nie widzimy. Ponieważ jest mieszaniną, a nie jednym związkiem, nie ma własnego wzoru chemicznego.
Z czego składa się powietrze?
Głównymi składnikami powietrza są dwa gazy:
- azot — około 78% (najwięcej);
- tlen — około 21%.
Pozostały około 1% to inne gazy — przede wszystkim argon (około 0,9%), niewielka ilość dwutlenku węgla (około 0,04%), a także para wodna i śladowe ilości innych gazów.
Właściwości powietrza
Powietrze jest bezbarwne (nie ma koloru), bezwonne (nie ma zapachu) i nie ma smaku. Choć wydaje się „niczym”, ma masę i zajmuje przestrzeń — to prawdziwa substancja, tyle że w stanie gazowym.
Rola tlenu
Najważniejszym dla życia składnikiem powietrza jest tlen. Jest on niezbędny do oddychania — wykorzystują go ludzie, zwierzęta i rośliny. Tlen podtrzymuje też spalanie: bez niego nie paliłby się ogień. To dlatego ognia nie da się utrzymać tam, gdzie brakuje tlenu.
Powietrze wdychane i wydychane
Powietrze, które wdychamy, różni się od tego, które wydychamy. W powietrzu wydychanym jest mniej tlenu (około 17%) i znacznie więcej dwutlenku węgla (około 4%). To efekt oddychania — nasz organizm zużywa tlen, a wydala dwutlenek węgla.
Powietrze można skroplić
Choć powietrze to gaz, w bardzo niskiej temperaturze i pod dużym ciśnieniem można je skroplić, czyli zamienić w ciecz. Co ciekawe, jako pierwsi na świecie tlen i azot skroplili polscy uczeni — Karol Olszewski i Zygmunt Wróblewski. Dziś ciekłe powietrze rozdziela się na poszczególne gazy, które wykorzystuje przemysł i medycyna.
Obieg tlenu w przyrodzie
Tlen w powietrzu stale się odnawia dzięki roślinom. W procesie fotosyntezy rośliny pobierają dwutlenek węgla i wydzielają tlen. Zwierzęta i ludzie robią odwrotnie — zużywają tlen i wydychają dwutlenek węgla. Dzięki tej współpracy roślin i zwierząt skład powietrza pozostaje w równowadze. To pokazuje, jak ważne są dla nas lasy i zieleń.
Dlaczego powietrze jest ważne?
Bez powietrza nie byłoby życia na Ziemi — potrzebują go wszystkie organizmy. Dlatego tak istotne jest, by powietrze było czyste. Niestety, działalność człowieka (spaliny, dym z kominów) wprowadza do niego szkodliwe zanieczyszczenia. Dbanie o czystość powietrza to troska o zdrowie nas wszystkich.
Powietrze ma masę i zajmuje miejsce
Choć powietrza nie widać, jest ono prawdziwą substancją — ma masę i zajmuje przestrzeń. Łatwo to sprawdzić: nadmuchany balon waży trochę więcej niż pusty, a powietrze w nim zajmuje miejsce i napina gumę. To dowód, że powietrze, mimo że niewidzialne, naprawdę istnieje i nas otacza ze wszystkich stron. Bez powietrza nie moglibyśmy oddychać, dlatego jest ono jedną z najważniejszych substancji na naszej planecie. To dlatego naukowcy uważnie badają jego skład i ostrzegają, gdy powietrze staje się zanieczyszczone i szkodliwe dla zdrowia ludzi, zwierząt oraz roślin. Czyste powietrze to jeden z warunków zdrowego życia, dlatego warto chronić je przed zanieczyszczeniami.