Tkanki zwierzęce — rodzaje i funkcje

Cztery rodzaje tkanek zwierzęcych tworzą wszystkie narządy organizmu. Poniżej ich charakterystyka, odmiany i wyjaśnienie, dlaczego krew zalicza się do tkanki łącznej.

Tkanka nabłonkowa

Pokrywa powierzchnie ciała i wyściela narządy wewnętrzne. Komórki leżą ciasno obok siebie, prawie bez substancji międzykomórkowej — to bariera oddzielająca środowisko wewnętrzne od zewnętrznego.

• Nabłonek płaski — cienki, umożliwia wymianę gazową w pęcherzykach płucnych
• Nabłonek walcowaty — wyściela jelito, uczestniczy we wchłanianiu
• Nabłonek migawkowy — z rzęskami usuwającymi zanieczyszczenia z dróg oddechowych
• Nabłonek gruczołowy — wydziela hormony, śluz, enzymy

Tkanka łączna

Najbardziej różnorodna grupa. Charakteryzuje ją duża ilość substancji międzykomórkowej, a to jej właściwości decydują o funkcji całej tkanki.

• Właściwa — wypełnia przestrzenie między narządami
• Tłuszczowa — magazynuje energię, izoluje termicznie
• Chrzęstna — sprężysta, buduje małżowinę uszną i powierzchnie stawowe
• Kostna — wysycona solami wapnia, tworzy szkielet
• Krew — substancja międzykomórkowa jest płynna (osocze)

Zaskakuje zwykle ostatni punkt. Krew jest tkanką łączną, bo spełnia jej definicję: komórki zawieszone w substancji międzykomórkowej. To, że substancja jest płynna, a nie twarda jak w kości, nie zmienia klasyfikacji.

Tkanka mięśniowa

• Poprzecznie prążkowana szkieletowa — zależna od woli, szybko się kurczy i szybko męczy
• Poprzecznie prążkowana sercowa — niezależna od woli, pracuje rytmicznie bez przerwy
• Gładka — niezależna od woli, w ścianach naczyń i narządów wewnętrznych, kurczy się wolno

Mięsień sercowy jest przypadkiem szczególnym — ma budowę zbliżoną do szkieletowego, ale działa niezależnie od woli i praktycznie się nie męczy.

Tkanka nerwowa

Zbudowana z neuronów przewodzących impulsy oraz komórek glejowych, które je odżywiają i chronią. Neuron ma ciało komórki, liczne dendryty odbierające sygnały i jeden akson przekazujący je dalej.

Najdłuższy neuron człowieka ciągnie się od dolnej części kręgosłupa aż do palca stopy — u wysokiej osoby przekracza metr długości. To pojedyncza komórka.

Dlaczego mięsień sercowy się nie męczy

Odpowiadają za to trzy cechy. Po pierwsze, ma wyjątkowo dużo mitochondriów — stanowią około jednej trzeciej objętości komórki, wobec kilku procent w mięśniu szkieletowym.

Po drugie, korzysta głównie z oddychania tlenowego, więc nie gromadzi się w nim kwas mlekowy powodujący zmęczenie. Po trzecie, między skurczami następuje faza rozkurczu, podczas której mięsień jest ukrwiony i odpoczywa — w ciągu doby sumaryczny czas odpoczynku przewyższa czas pracy.