List do bliskiej osoby — jak napisać
List do bliskiej osoby wymaga zachowania układu graficznego: daty, nagłówka, wstępu, rozwinięcia i podpisu. Zaimki dotyczące adresata pisze się wielką literą.
List do bliskiej osoby to jedna z podstawowych form wypowiedzi na sprawdzianach. Wymaga zachowania układu graficznego oraz konsekwentnego stylu nieoficjalnego.
Elementy listu prywatnego
- Miejscowość i data — w prawym górnym rogu
- Nagłówek — zwrot do adresata, zakończony przecinkiem
- Wstęp — nawiązanie kontaktu, powód napisania
- Rozwinięcie — właściwa treść, kilka akapitów
- Zakończenie — podsumowanie, prośba o odpowiedź
- Pożegnanie i podpis — w prawym dolnym rogu
Zwroty do adresata
W liście prywatnym używa się form takich jak Kochana Babciu, Droga Aniu, Cześć Marku. Po nagłówku stawia się przecinek, a pierwsze zdanie zaczyna się małą literą.
Zaimki odnoszące się do adresata zapisuje się wielką literą: Ty, Ciebie, Tobie, Twój. To wyraz szacunku i jednocześnie element oceniany — pominięcie go bywa traktowane jako błąd.
Styl
List prywatny dopuszcza swobodę, ale nie oznacza to języka potocznego bez ograniczeń. Skróty typowe dla wiadomości tekstowych, emotikony i wulgaryzmy dyskwalifikują pracę.
Warto stosować pytania do adresata i odwołania do wspólnych doświadczeń, bo tworzą wrażenie prawdziwej rozmowy. To właśnie odróżnia list od zwykłego opowiadania i bywa punktowane osobno.
Częste błędy
- Brak daty albo podpisu
- Zaimki dotyczące adresata małą literą
- Mieszanie stylu oficjalnego z prywatnym
- Pominięcie akapitów
Ostatni błąd wpływa na ocenę mocniej, niż się wydaje. Tekst pisany jednym blokiem czyta się gorzej, a kryteria zwykle wprost wymagają podziału na części — to punkty do zdobycia bez żadnej dodatkowej wiedzy.
Zwroty pożegnalne
Do wyboru: Ściskam mocno, Pozdrawiam serdecznie, Do zobaczenia wkrótce, Buziaki. Dobór zależy od relacji z adresatem — inaczej pisze się do babci, inaczej do kolegi.
Rozwinięcie — co w nim napisać
Treść zależy od polecenia, ale sprawdzają się stałe elementy: opowiedzenie o tym, co się u nas dzieje, odniesienie do sytuacji adresata oraz wspólne wspomnienie albo plan na przyszłość.
Warto rozłożyć to na trzy akapity, po jednym na wątek. Taki podział sam z siebie porządkuje pracę i pozwala uniknąć chaotycznego przeskakiwania między tematami, co bywa główną słabością prac uczniowskich.
List prywatny a oficjalny
- Prywatny — nagłówek osobisty, styl swobodny, podpis imieniem
- Oficjalny — dane nadawcy i odbiorcy, zwrot Szanowni Państwo, podpis pełnym imieniem i nazwiskiem
W liście oficjalnym nie pisze się o sprawach osobistych ani nie stosuje zdrobnień. Pomylenie konwencji jest błędem ocenianym surowo, bo świadczy o nierozpoznaniu sytuacji komunikacyjnej — a to jedno z podstawowych kryteriów przy tego typu zadaniach.