Ile kości ma człowiek — szkielet

Dorosły człowiek ma 206 kości. Noworodek rodzi się z liczbą znacznie większą — około 270 — a różnica bierze się ze zrastania się kości w trakcie wzrostu.

Dlaczego kości ubywa

Wiele kości u niemowlęcia jest podzielonych na części połączone chrząstką. Pozwala to na wzrost, a przy porodzie umożliwia odkształcenie czaszki podczas przechodzenia przez kanał rodny.

W miarę dojrzewania części te zrastają się w pojedyncze kości. Najdłużej trwa to w kręgosłupie i miednicy — pełne zrośnięcie kończy się dopiero około dwudziestego piątego roku życia.

Podział szkieletu

• Szkielet osiowy — czaszka, kręgosłup, żebra, mostek; 80 kości
• Szkielet kończyn — obręcze i kości kończyn; 126 kości

Zaskakujący jest rozkład: ponad połowa wszystkich kości znajduje się w dłoniach i stopach. Sama dłoń wraz z nadgarstkiem liczy ich 27, a stopa 26.

Największa i najmniejsza

Najdłuższą kością jest kość udowa, sięgająca około jednej czwartej wzrostu człowieka. Najmniejszą — strzemiączko w uchu środkowym, mierzące zaledwie kilka milimetrów.

Strzemiączko należy do trzech kosteczek słuchowych, które wzmacniają drgania błony bębenkowej. To jedyne kości, które osiągają pełny rozmiar już przed urodzeniem i potem nie rosną.

Z czego zbudowana jest kość

Kość nie jest martwą strukturą. Zawiera żywe komórki, naczynia krwionośne i nerwy, a jej skład to mniej więcej dwie trzecie substancji mineralnych i jedna trzecia związków organicznych.

Ten podział decyduje o właściwościach. Sole mineralne dają twardość, a kolagen sprężystość — kość pozbawiona jednego ze składników staje się albo krucha, albo giętka.

Przebudowa kości

Tkanka kostna jest nieustannie rozkładana i odbudowywana. Szkielet dorosłego człowieka wymienia się w całości mniej więcej co dziesięć lat.

Tempo przebudowy zależy od obciążenia: kości obciążane stają się grubsze, a nieobciążane tracą masę. Dlatego unieruchomienie kończyny w gipsie prowadzi do jej osłabienia, a astronauci w stanie nieważkości tracą masę kostną i wymagają ćwiczeń zastępujących obciążenie.

Rodzaje kości

• Długie — udowa, ramienna; dźwignie do ruchu
• Krótkie — nadgarstka i stępu; ruchy precyzyjne
• Płaskie — czaszki, łopatka; ochrona narządów
• Różnokształtne — kręgi, kości twarzoczaszki

Kształt odpowiada funkcji. Kości długie mają wewnątrz jamę szpikową, co zmniejsza ciężar bez utraty wytrzymałości — ta sama zasada, na której opierają się rury stosowane w konstrukcjach zamiast prętów pełnych.

Szpik kostny

We wnętrzu kości znajduje się szpik, w którym powstają wszystkie komórki krwi. U dorosłego czerwony szpik zachował się głównie w kościach płaskich, żebrach i nasadach kości długich.

Pozostała część została zastąpiona szpikiem żółtym, zbudowanym z tkanki tłuszczowej. W razie dużej utraty krwi organizm potrafi go z powrotem przekształcić w szpik krwiotwórczy — to jeden z mechanizmów rezerwowych ustroju.