Frytki po angielsku — chips czy fries

Frytki po angielsku to chips w odmianie brytyjskiej oraz French fries w amerykańskiej. To jedna z najbardziej mylących różnic między obiema odmianami.

Pułapka nazewnicza

• Wielka Brytania — chips to frytki, crisps to chipsy
• Stany Zjednoczone — fries to frytki, chips to chipsy

Wyraz chips oznacza więc co innego po obu stronach Atlantyku. Zamówienie chipsów w Londynie da grube frytki, a w Nowym Jorku paczkę chrupek.

Nazwy dań z ziemniaków

• mashed potatoes — puree ziemniaczane
• baked potato — ziemniak pieczony w łupinie
• boiled potatoes — ziemniaki gotowane
• hash browns — placki ziemniaczane smażone
• potato wedges — ćwiartki ziemniaka pieczone

Zamawianie w restauracji

Podstawowe zwroty to I'd like… oraz Could I have…? Pierwsza forma jest neutralna, druga nieco bardziej uprzejma. Samo I want brzmi w angielszczyźnie szorstko i lepiej go unikać.

Dodatek do dania to a side albo a side dish, więc frytki jako dodatek zamawia się jako a side of fries. Przy pytaniu o wielkość porcji odpowiada się small, medium albo large.

Rzeczowniki policzalne i niepoliczalne

Frytki to rzeczownik występujący w liczbie mnogiej, więc łączy się z czasownikiem mnogim: the fries are cold. Inaczej zachowują się nazwy potraw niepoliczalnych, jak rice, bread czy soup.

Przy niepoliczalnych nie stosuje się przedimka a ani liczebników — mówimy some rice albo a bowl of soup. To rozróżnienie należy do najczęściej sprawdzanych zagadnień na egzaminie ósmoklasisty, a błąd w nim jest łatwo zauważalny dla oceniającego.

Inne różnice w słownictwie kulinarnym

• biscuit — ciastko w brytyjskiej, bułeczka w amerykańskiej
• aubergine i eggplant — bakłażan
• courgette i zucchini — cukinia
• coriander i cilantro — kolendra
• takeaway i takeout — jedzenie na wynos

Warzywa mają szczególnie dużo rozbieżnych nazw, bo brytyjska angielszczyzna przejęła je z francuskiego, a amerykańska z włoskiego — za sprawą imigracji z obu tych krajów w różnych okresach.

Posiłki i pory dnia

Nazwy posiłków to breakfast, lunch i dinner, przy czym dinner oznacza główny posiłek dnia, niekoniecznie wieczorny. W części Wielkiej Brytanii obiad w południe nazywa się właśnie dinner, a wieczorny posiłek tea albo supper.

To rozróżnienie zależy bardziej od regionu i zwyczaju niż od reguły językowej, więc przy rozmowie warto raczej dopytać niż zakładać — pytanie What time is dinner? bywa rozumiane różnie w zależności od rozmówcy.

Skąd nazwa French fries

Wbrew nazwie frytki nie pochodzą prawdopodobnie z Francji, lecz z Belgii, gdzie smażenie ziemniaków w głębokim tłuszczu udokumentowano wcześniej. Przyjmuje się, że nazwa upowszechniła się wśród żołnierzy amerykańskich w czasie pierwszej wojny światowej.

Belgowie do dziś uważają frytki za danie narodowe, a w 2017 roku wpisano ich przygotowywanie na listę dziedzictwa kulturowego kraju. Tradycyjny sposób zakłada dwukrotne smażenie: pierwsze w niższej temperaturze, by ziemniak się ugotował, drugie w wyższej, by uzyskać chrupiącą powierzchnię.