Charakterystyka Bilba Bagginsa — jak napisać
Charakterystyka Bilba Bagginsa wymaga opisu cech popartych przykładami oraz pokazania przemiany bohatera. Osią pracy warto uczynić jego wewnętrzną sprzeczność.
Charakterystyka Bilba Bagginsa, bohatera powieści Tolkiena, to jedno z częstszych zadań w szkole podstawowej. Poniżej plan pracy i wskazówki, jak ją napisać samodzielnie.
Budowa charakterystyki
- Przedstawienie postaci — kim jest, gdzie mieszka, jaką rolę pełni w utworze
- Wygląd zewnętrzny — cechy fizyczne, sposób ubierania się
- Cechy charakteru — z przykładami zachowań, które je potwierdzają
- Przemiana bohatera — jeśli w utworze zachodzi
- Ocena własna — uzasadniona opinia piszącego
Na czym oprzeć cechy charakteru
Każdą cechę trzeba poprzeć konkretnym zachowaniem z utworu. Zapis był odważny to za mało — ocena wymaga wskazania sytuacji, w której odwaga się ujawniła.
W przypadku Bilba szczególnie nośna jest jego wewnętrzna sprzeczność: przywiązanie do wygody i spokoju ściera się w nim z odziedziczoną po matce skłonnością do przygód. To napięcie napędza całą opowieść i warto uczynić je osią pracy.
Przemiana jako oś wypracowania
Bilbo należy do bohaterów dynamicznych, czyli takich, którzy zmieniają się w toku akcji. Z postaci unikającej ryzyka staje się kimś, kto podejmuje decyzje wbrew własnym obawom i wbrew oczekiwaniom towarzyszy.
Warto pokazać tę zmianę jako proces, a nie nagły zwrot. Kolejne trudne sytuacje odsłaniają w bohaterze cechy, których wcześniej sam w sobie nie dostrzegał — a to właśnie ten mechanizm czyni postać przekonującą.
Częste błędy
- Streszczanie fabuły zamiast opisu postaci
- Wymienianie cech bez przykładów
- Pomijanie przemiany bohatera
- Ocena bez uzasadnienia
Pierwszy błąd jest najczęstszy. Charakterystyka nie polega na opowiedzeniu, co się wydarzyło, lecz na wyjaśnieniu, jaki jest bohater — zdarzenia przywołuje się wyłącznie jako dowody na konkretne cechy.
Słownictwo przydatne w pracy
Do opisu cech: odważny, lojalny, pomysłowy, ostrożny, wrażliwy, uczciwy, skromny. Do wprowadzania przykładów: świadczy o tym, dowodzi tego, widać to w chwili, gdy.
Charakterystyka bezpośrednia i pośrednia
- Bezpośrednia — cechy nazwane wprost przez narratora lub inne postacie
- Pośrednia — cechy wynikające z zachowań, decyzji i wypowiedzi bohatera
Prace oparte wyłącznie na charakterystyce bezpośredniej wypadają słabiej, bo powtarzają to, co już powiedział autor. Wyższą ocenę uzyskuje uczeń, który sam wywnioskował cechę z postępowania postaci.
Jak zbierać materiał
Podczas czytania warto notować sytuacje, w których bohater podejmuje decyzję, zwłaszcza trudną. To właśnie wybory, a nie opisy, najwięcej mówią o charakterze.
Pomocna jest prosta tabela z dwiema kolumnami: po lewej zdarzenie, po prawej cecha, którą ono ujawnia. Po lekturze materiał jest gotowy, a pisanie sprowadza się do uporządkowania notatek — metoda działa przy każdej charakterystyce, nie tylko przy tej postaci.