Plan wypracowania — generator konspektu
Narzędzie układa plan wypracowania na zadany temat: propozycję tezy, argumenty z przykładami oraz układ wstępu i zakończenia.
Wypracowanie pisane bez planu zwykle rozjeżdża się w połowie: argumenty się powtarzają, a zakończenie nie wynika z wywodu.
Elementy planu
- Teza albo hipoteza — stanowisko, którego bronimy
- Argumenty — każdy z przykładem i wyjaśnieniem
- Kontrargument — stanowisko przeciwne wraz z odparciem
- Zakończenie — wniosek wynikający z argumentów
Teza a hipoteza
Teza to stanowisko pewne, hipoteza wymaga rozważenia obu stron przed rozstrzygnięciem. Wybór zależy od tematu: pytanie „czy warto…” prowadzi raczej do hipotezy, a polecenie „udowodnij, że…” do tezy.
Rozpoznanie tego na początku porządkuje całą pracę, bo od tego zależy, czy zakończenie potwierdza stanowisko, czy je dopiero formułuje.
Kolejność argumentów
Najmocniejszy argument warto umieścić na końcu, tuż przed zakończeniem — to on zostaje w pamięci czytającego. Otwierać dobrze argumentem drugim co do siły, bo pierwszy akapit rozwinięcia też jest eksponowany.
Najsłabszy argument trafia więc do środka. Ta zasada, znana z retoryki, sprawdza się przy każdej liczbie argumentów.
Plan a gotowa praca
Narzędzie tworzy szkielet, nie tekst. Wypełnienie go własnymi przykładami i sformułowaniami jest istotą pracy — plan wskazuje kierunek, ale nie zwalnia z myślenia o temacie, a oceniający rozpoznaje wypracowania pisane bez zaangażowania po ogólnikowych przykładach.