Pieniądze i waluta w Polsce — złoty i grosz
Walutą Polski jest złoty (skrót zł, międzynarodowo PLN). Jeden złoty dzieli się na 100 groszy. W obiegu są monety: 1, 2, 5, 10, 20 i 50 groszy oraz 1, 2 i 5 złotych, a także banknoty: 10, 20, 50, 100, 200 i 500 złotych. Polskie pieniądze emituje Narodowy Bank Polski.
Czym są pieniądze?
Pieniądze to środek, którym płacimy za towary i usługi. Dzięki nim możemy wymieniać rzeczy bez konieczności handlu wymiennego — zamiast oddawać jedną rzecz za drugą, płacimy umówioną kwotą. Pieniądze mają postać monet i banknotów.
Waluta Polski
Walutą Polski jest złoty (skrót zł, a w oznaczeniu międzynarodowym PLN). Jeden złoty dzieli się na 100 groszy (skrót gr). Oznacza to, że 100 groszy to dokładnie 1 złoty.
Polskie monety
W obiegu znajdują się monety o nominałach:
- groszowe: 1, 2, 5, 10, 20 i 50 groszy,
- złotowe: 1, 2 i 5 złotych.
Polskie banknoty
Banknoty występują w sześciu nominałach: 10, 20, 50, 100, 200 i 500 złotych. Należą do serii „Władcy polscy”, a na każdym z nich widnieje inny władca:
- 10 zł — Mieszko I,
- 20 zł — Bolesław Chrobry,
- 50 zł — Kazimierz Wielki,
- 100 zł — Władysław Jagiełło,
- 200 zł — Zygmunt I Stary,
- 500 zł — Jan III Sobieski.
Kto emituje pieniądze?
Polskie pieniądze może wprowadzać do obiegu wyłącznie Narodowy Bank Polski (w skrócie NBP). To bank centralny państwa, który dba o ich wygląd, zabezpieczenia przed fałszowaniem oraz wymienia zniszczone banknoty na nowe.
Skąd wzięły się pieniądze?
Dawno temu ludzie nie mieli pieniędzy i stosowali handel wymienny — wymieniali jeden towar na drugi, np. zboże za narzędzia. Było to jednak niewygodne, bo trudno było ustalić, ile jedna rzecz jest warta w innej. Dlatego wymyślono pieniądze, które stały się wspólną „miarą wartości”. Najpierw były to monety z metalu, a później także banknoty z papieru.
Jak rozpoznać prawdziwy banknot?
Aby utrudnić fałszowanie, banknoty mają specjalne zabezpieczenia. Należą do nich m.in. znak wodny (widoczny pod światło), nitka zabezpieczająca oraz elementy zmieniające kolor po przechyleniu. Dzięki tym zabezpieczeniom łatwiej odróżnić prawdziwy banknot od podróbki. Nad bezpieczeństwem pieniędzy czuwa Narodowy Bank Polski.
Rola pieniędzy w codziennym życiu
Pieniądze ułatwiają codzienne życie — płacimy nimi w sklepie, za bilet czy za usługi. Coraz częściej zamiast gotówki używamy kart płatniczych i płatności telefonem, ale gotówka wciąż jest w użyciu. Warto też uczyć się oszczędzania, czyli odkładania części pieniędzy na przyszłość.
Każdy kraj ma swoją walutę
Złoty to waluta Polski, ale inne kraje mają własne pieniądze. W wielu państwach Europy używa się euro, w Stanach Zjednoczonych dolara, a w Wielkiej Brytanii funta. Aby wymienić jedną walutę na drugą (np. złote na euro przed wyjazdem za granicę), korzystamy z kantoru lub banku. Wartość jednej waluty wyrażona w innej to tak zwany kurs walutowy. Kursy walut zmieniają się każdego dnia, dlatego za tę samą kwotę w złotych raz dostaniemy nieco więcej, a raz nieco mniej euro czy dolarów. Dlatego przed podróżą zagraniczną warto sprawdzić aktualny kurs, by wiedzieć, ile mniej więcej zapłacimy za wymianę pieniędzy i ile gotówki zabrać ze sobą w podróż.