5 cali to ile centymetrów

5 cali to 12,7 centymetra. Przelicznik jest stały: jeden cal odpowiada dokładnie 2,54 centymetra, więc wystarczy pomnożyć liczbę cali przez tę wartość.

Tabela przeliczeń

• 1 cal — 2,54 cm
• 3 cale — 7,62 cm
• 5 cali — 12,7 cm
• 7 cali — 17,78 cm
• 10 cali — 25,4 cm
• 15 cali — 38,1 cm

Przekątne ekranów

Wartość 5 cali pojawia się najczęściej przy telefonach. Ekran o takiej przekątnej ma przy proporcjach 16 do 9 wymiary około 11 na 6,2 centymetra.

Warto pamiętać, że cal oznacza przekątną, a nie szerokość. Dwa telefony o tej samej przekątnej mogą mieć różne wymiary, jeśli różnią się proporcjami wyświetlacza — nowsze modele są zwykle węższe i dłuższe niż starsze o tej samej wartości calowej.

Gdzie jeszcze spotykamy cale

• Felgi samochodowe — średnica w calach
• Koła rowerowe — 26, 27,5, 28 albo 29 cali
• Rury i gwinty — w instalacjach wodnych
• Płyty winylowe — 7, 10 albo 12 cali

Przeliczanie w drugą stronę

Aby zamienić centymetry na cale, dzielimy przez 2,54. Dla 30 centymetrów daje to około 11,8 cala.

W przybliżeniu pamięciowym przydaje się reguła, że cal to nieco ponad dwa i pół centymetra, a cztery cale to około dziesięciu centymetrów. Pozwala to szybko oszacować wymiar bez kalkulatora — wystarczy podzielić liczbę cali przez cztery i pomnożyć wynik przez dziesięć, by otrzymać przybliżoną wartość w centymetrach.

Skąd wzięła się wartość 2,54

Cal wywodzi się z miar ciała i pierwotnie odpowiadał szerokości kciuka. Przez stulecia jego długość różniła się w zależności od kraju, a nawet od miasta.

Ujednolicenie nastąpiło dopiero w 1959 roku, gdy kraje anglosaskie przyjęły wspólną definicję opartą na układzie metrycznym. Wcześniej cal amerykański i brytyjski różniły się o ułamki mikrometra — różnica pozornie nieistotna, ale przy produkcji precyzyjnych części maszyn prowadząca do niedopasowania elementów wytwarzanych po obu stronach Atlantyku.

Cale a stopy i jardy

• 1 stopa — 12 cali, czyli 30,48 cm
• 1 jard — 3 stopy, czyli 91,44 cm
• 1 mila — 1760 jardów, czyli około 1609 m

Brak dziesiętnego układu jest główną niedogodnością tego systemu. Przeliczenie mili na cale wymaga pomnożenia przez 63 360, podczas gdy w układzie metrycznym wystarczy przesunięcie przecinka — to właśnie ta cecha przesądziła o przyjęciu metra przez większość świata.

Warto również znać zależność między calami a milimetrami, przydatną w pracach warsztatowych. Jeden cal to 25,4 milimetra, a często spotykane ułamki cala mają swoje stałe odpowiedniki: połowa cala to 12,7 mm, ćwierć cala 6,35 mm, a jedna ósma 3,175 mm. Wymiary narzędzi, wierteł i kluczy w systemie calowym podaje się właśnie w takich ułamkach, co bywa mylące przy dobieraniu ich do elementów metrycznych — klucz calowy pasuje do nakrętki metrycznej jedynie pozornie i przy większym momencie obrotowym może uszkodzić krawędzie.