10 cm to ile — mm, m i cale

10 cm to 100 mm, 0,1 m oraz 1 dm. Przeliczenia wynikają z tego, że centymetr to setna część metra.

Przeliczniki

• 10 cm — 100 mm
• 10 cm — 0,1 m
• 10 cm — 1 dm
• 10 cm — 0,0001 km
• 10 cm — około 3,94 cala

Jednostki długości

Układ metryczny opiera się na przedrostkach oznaczających mnożenie lub dzielenie przez potęgi dziesięciu. Milimetr to tysięczna metra, centymetr setna, a decymetr dziesiąta część.

Decymetr bywa pomijany w nauczaniu, choć występuje w jednostkach objętości — litr to dokładnie jeden decymetr sześcienny. Znajomość tej zależności upraszcza wiele zadań z przeliczaniem pojemności.

Zamiana w górę i w dół

Przechodząc na jednostkę mniejszą, mnożymy, a na większą dzielimy. Z centymetrów na milimetry mnożymy przez dziesięć, a na metry dzielimy przez sto.

Pomaga zapisanie sobie kolejności jednostek od największej do najmniejszej i policzenie kroków. Między metrem a centymetrem są dwa kroki po dziesięć, czyli przelicznik sto — ta metoda działa dla dowolnej pary jednostek i pozwala uniknąć zapamiętywania wszystkich przeliczników osobno.

Jednostki anglosaskie

Cal ma 2,54 centymetra, stopa 30,48 centymetra, a jard 91,44 centymetra. Wartości te są dokładne, a nie przybliżone — ustalono je umową międzynarodową w 1959 roku.

W praktyce cale spotyka się przy przekątnych ekranów, średnicach rur oraz rozmiarach kół. Warto pamiętać, że przekątna ekranu podawana w calach nie mówi nic o proporcjach obrazu, więc dwa ekrany o tej samej przekątnej mogą mieć różną powierzchnię.

Przeliczanie pola i objętości

Przy powierzchni i objętości przelicznik podnosi się odpowiednio do kwadratu i sześcianu. Metr kwadratowy to 10 000 centymetrów kwadratowych, a metr sześcienny milion centymetrów sześciennych.

Pominięcie tego kroku jest najczęstszym błędem przy zadaniach o polu. Kwadrat o boku 10 cm ma pole 100 cm², a nie 10 — bok mnożymy przez bok, więc przelicznik działa dwukrotnie.

Co ma około 10 cm

• Szerokość dłoni dorosłej osoby
• Długość karty kredytowej wynosi około 8,5 cm
• Bok kostki brukowej
• Średnica dużego kubka

Takie punkty odniesienia pomagają szacować długości bez przymiaru. Umiejętność oceny rzędu wielkości bywa przydatniejsza od dokładnego pomiaru, zwłaszcza przy sprawdzaniu, czy wynik zadania jest sensowny.

Skąd wziął się metr

Metr zdefiniowano pierwotnie jako jedną dziesięciomilionową odległości od bieguna do równika, mierzonej przez Paryż. Pomiar wykonany pod koniec XVIII wieku okazał się nieznacznie niedokładny.

Dziś metr definiuje się przez drogę, jaką światło przebywa w próżni w ustalonym ułamku sekundy. Definicja oparta na stałej fizycznej nie wymaga przechowywania wzorca i daje się odtworzyć w dowolnym laboratorium — to zaleta, której nie miał dawny wzorzec platynowy przechowywany pod Paryżem.