Ile sekund ma minuta — 60 sekund

Minuta ma 60 sekund. Godzina ma 60 minut, czyli 3600 sekund, a doba 86 400 sekund.

Przeliczniki czasu

• 1 minuta — 60 sekund
• 1 godzina — 60 minut, 3600 sekund
• 1 doba — 24 godziny, 1440 minut, 86 400 sekund
• 1 tydzień — 604 800 sekund

Wartości te otrzymuje się przez kolejne mnożenia. Wystarczy zapamiętać trzy liczby — 60, 60 i 24 — a resztę da się wyliczyć, zamiast uczyć się każdego przelicznika osobno.

Skąd sześćdziesiątka

Podział na sześćdziesiąt części pochodzi z matematyki babilońskiej, która posługiwała się systemem sześćdziesiątkowym. Ta sama podstawa dzieli kąt pełny na 360 stopni.

Liczba 60 ma wyjątkowo wiele dzielników: 2, 3, 4, 5, 6, 10, 12, 15, 20 i 30. Dzięki temu wygodnie dzieli się ją na połowy, jedne trzecie i jedne czwarte bez ułamków — właśnie dlatego przetrwała mimo upowszechnienia systemu dziesiętnego.

Zamiana jednostek

Aby zamienić minuty na sekundy, mnożymy przez 60. W odwrotną stronę dzielimy, a reszta z dzielenia daje pozostałe sekundy.

Na przykład 200 sekund to 3 minuty i 20 sekund, bo 200 podzielone przez 60 daje 3 z resztą 20. Ta sama metoda działa przy zamianie minut na godziny.

Częsty błąd

Zapis 2,5 minuty oznacza 2 minuty i 30 sekund, a nie 2 minuty i 5 sekund. Część dziesiętna to ułamek minuty, więc trzeba ją pomnożyć przez 60.

Podobnie 1,25 godziny to godzina i kwadrans. Mieszanie zapisu dziesiętnego z zapisem godzinowym jest najczęstszym źródłem pomyłek przy obliczeniach czasu, zwłaszcza w arkuszach kalkulacyjnych.

Jednostki mniejsze od sekundy

• milisekunda — tysięczna część sekundy
• mikrosekunda — milionowa część
• nanosekunda — miliardowa część

Poniżej sekundy obowiązuje już system dziesiętny, a nie sześćdziesiątkowy. Podział sześćdziesiątkowy kończy się na sekundzie — to pozostałość po dawnym systemie, nadbudowana późniejszymi przedrostkami dziesiętnymi.

Sekunda jako wzorzec

Sekundę definiuje się dziś przez liczbę drgań związanych z atomem cezu, a nie przez ruch Ziemi. Zmiana wynikała z nierównomierności obrotu planety.

Doba nie trwa dokładnie tyle samo każdego dnia, więc oparcie wzorca na zjawisku atomowym dało znacznie większą dokładność. Sporadycznie dodaje się sekundę przestępną, by pogodzić czas atomowy z rzeczywistym ruchem Ziemi.

Zadania z czasem

Typowe polecenia dotyczą obliczenia czasu trwania wydarzenia albo godziny zakończenia. Warto najpierw sprowadzić wszystkie wartości do jednej jednostki.

Przy dodawaniu minut, gdy suma przekroczy 60, zamieniamy nadmiar na godzinę. To ten sam mechanizm co przy pisemnym dodawaniu z przeniesieniem, tyle że podstawą jest 60, a nie 10.

Prędkość i czas

W zadaniach o ruchu prędkość podaje się zwykle w kilometrach na godzinę, a czas bywa dany w minutach. Przed podstawieniem do wzoru trzeba go zamienić na godziny.

Trzydzieści minut to pół godziny, więc do wzoru wpisujemy 0,5. Podstawienie liczby 30 dałoby wynik sześćdziesiąt razy za duży — dlatego warto zapisywać jednostki obok liczb i sprawdzać, czy się skracają.