Figury geometryczne płaskie — podstawowe figury

Co to są figury płaskie?

Figury geometryczne płaskie to figury narysowane na płaszczyźnie, czyli na płaskiej powierzchni, jak kartka papieru. Mają długość i szerokość, ale nie mają grubości. Najważniejsze figury płaskie to koło, kwadrat, prostokąt i trójkąt.

Kwadrat

Kwadrat to figura, która ma cztery boki równej długości oraz cztery kąty proste (po 90°). Wszystkie jego boki są takie same, dlatego kwadrat wygląda tak samo z każdej strony. Przykładem kwadratu jest pole szachownicy albo kafelek.

Prostokąt

Prostokąt też ma cztery kąty proste, ale jego boki nie są wszystkie równe — dwa są dłuższe, a dwa krótsze. Przeciwległe boki prostokąta są równe. Przykładem prostokąta jest kartka papieru, drzwi czy ekran telewizora. Kwadrat jest szczególnym rodzajem prostokąta, w którym wszystkie boki są równe.

Trójkąt

Trójkąt to figura o trzech bokach, trzech wierzchołkach i trzech kątach. Jest najprostszą figurą, jaką można zbudować z odcinków. Trójkąty mogą mieć różne kształty — o tym, jakie są ich rodzaje, decydują długości boków i wielkości kątów.

Koło

Koło różni się od pozostałych figur tym, że nie ma boków ani wierzchołków — jest okrągłe. Jego brzeg, czyli okrąg, jest w każdym miejscu jednakowo oddalony od środka. Przykładem koła jest moneta, talerz albo tarcza zegara.

Jak rozpoznać figurę?

Aby rozpoznać figurę, sprawdzamy liczbę boków i kąty. Trzy boki to trójkąt, cztery równe boki i kąty proste to kwadrat, cztery boki (dwa dłuższe, dwa krótsze) to prostokąt, a brak boków i okrągły kształt to koło. To proste cechy, które pozwalają nazwać każdą podstawową figurę.

Wielokąty

Figury, które mają boki (jak trójkąt, kwadrat czy prostokąt), nazywamy wielokątami. Wielokąt to figura ograniczona odcinkami. Trójkąt ma trzy boki, czworokąty (np. kwadrat i prostokąt) — cztery, a istnieją też wielokąty o pięciu, sześciu i więcej bokach. Koło nie jest wielokątem, bo nie ma boków ani wierzchołków.

Pole i obwód figury

Z figurami płaskimi wiążą się dwa ważne pojęcia. Obwód to długość brzegu figury (suma boków), a pole to wielkość powierzchni wewnątrz figury. Na przykład znając boki prostokąta, możemy policzyć jego obwód i pole. To jedne z najczęstszych obliczeń, jakie wykonujemy w geometrii.

Figury w prawdziwym świecie

Figury geometryczne otaczają nas na każdym kroku. Okno ma kształt prostokąta, talerz — koła, dach często przypomina trójkąt, a kafelki na podłodze bywają kwadratami. Gdy nauczymy się rozpoznawać figury, zaczynamy dostrzegać je dosłownie wszędzie. To świetne ćwiczenie, które łączy matematykę z obserwacją otaczającego nas świata.

Figury foremne

Szczególną grupą są figury foremne — takie, które mają wszystkie boki i wszystkie kąty równe. Kwadrat to foremny czworokąt, a trójkąt równoboczny — foremny trójkąt. Im więcej boków ma figura foremna, tym bardziej przypomina koło. To dlatego sześciokąty i ośmiokąty foremne wyglądają „okrąglej” niż kwadrat.