Nizina Szczecińska — położenie i cechy

Nizina Szczecińska to kraina geograficzna w północno-zachodniej Polsce, w dolnym biegu Odry. Obejmuje okolice Zalewu Szczecińskiego i ujście rzeki do Bałtyku.

Położenie i cechy

• Położenie — województwo zachodniopomorskie, częściowo Niemcy
• Rzeka — Odra wraz z rozgałęzieniami
• Wysokość — przeważnie poniżej 50 metrów
• Rzeźba — równinna, z wzniesieniami morenowymi po bokach

Zalew Szczeciński

Odra nie uchodzi wprost do morza, lecz najpierw wpływa do rozległego zalewu oddzielonego od Bałtyku wyspami Uznam i Wolin. Woda przedostaje się dalej trzema cieśninami.

Zalew jest zbiornikiem słonawym — woda słodka z rzeki miesza się tam z morską wpychaną przez wiatry. Zasolenie zmienia się w zależności od pogody, co tworzy nietypowe warunki dla organizmów wodnych.

Międzyodrze

Odra dzieli się poniżej Gryfina na dwa główne ramiona, między którymi rozciąga się rozległy obszar bagienny z siecią kanałów i starorzeczy. To jeden z największych terenów podmokłych w tej części Europy.

Obszar zachował niemal naturalny charakter, bo próby jego osuszenia okazały się nieopłacalne. Powstał tu park krajobrazowy, a rejon jest ważnym miejscem odpoczynku ptaków wędrownych.

Znaczenie gospodarcze

Szczecin jest jednym z największych portów morskich Polski, mimo położenia około 60 kilometrów od otwartego morza. Dostęp zapewnia tor wodny prowadzący przez zalew do Świnoujścia.

Takie usytuowanie portu w głębi lądu ma zalety i wady: chroni przed sztormami, ale wymaga stałego pogłębiania toru wodnego. Głębokość toru ogranicza wielkość statków, które mogą dotrzeć do Szczecina, dlatego największe jednostki obsługuje Świnoujście.

Wyspy Uznam i Wolin

Oddzielają zalew od Bałtyku i należą do największych wysp polskiego wybrzeża. Uznam dzieli granica państwowa — mniejsza część leży w Polsce, większa w Niemczech.

Wolin w całości należy do Polski i mieści park narodowy chroniący klifowe wybrzeże oraz jedyne w kraju stanowisko lęgowe bielika na taką skalę. Klify osiągają tam wysokość przekraczającą 90 metrów.

Odra jako rzeka graniczna

Na znacznym odcinku Odra i Nysa Łużycka wyznaczają granicę polsko-niemiecką. Ustalono ją po drugiej wojnie światowej, a potwierdzono traktatem z 1990 roku.

Rzeka pełni też funkcję szlaku transportowego, choć żegluga śródlądowa ma w Polsce mniejsze znaczenie niż w Niemczech czy Holandii. Powodem są niskie i zmienne stany wody, ograniczające przewozy przez znaczną część roku.

Warto też pamiętać o Puszczy Wkrzańskiej i Goleniowskiej, które otaczają nizinę od zachodu i wschodu. Lesistość regionu należy do najwyższych w Polsce, co wynika ze słabych, piaszczystych gleb nieprzydatnych pod intensywne uprawy — grunty takie pozostawiano zalesione, podobnie jak na Podlasiu.