Nizina Niemiecka — położenie i rzeźba

Nizina Niemiecka to zachodnia część Niziny Środkowoeuropejskiej, obejmująca północne Niemcy. Została ukształtowana przez lądolód skandynawski.

Położenie i cechy

• Zasięg — północne Niemcy, od Renu po Odrę
• Wysokość — przeważnie poniżej 100 metrów
• Geneza — działalność lądolodu w plejstocenie
• Wybrzeża — Morze Północne i Bałtyk

To ta sama jednostka, której wschodnią częścią jest Nizina Polska. Granice państwowe nie pokrywają się z podziałem fizycznogeograficznym, więc nizina ciągnie się nieprzerwanie przez kilka krajów.

Ślady lądolodu

Krajobraz tworzą moreny, pradoliny oraz jeziora polodowcowe. Wzniesienia morenowe wyznaczają dawne położenie czoła lodowca.

Na zachodzie ślady te są słabiej czytelne, bo pochodzą ze starszych zlodowaceń i uległy zatarciu. Im dalej na wschód, tym rzeźba młodsza i wyraźniejsza — dlatego jezior przybywa w kierunku Meklemburgii i Pomorza.

Wybrzeże i depresje

Nad Morzem Północnym występują tereny położone poniżej poziomu morza, chronione wałami. Rozległe obszary pływowe zwane watami odsłaniają się przy odpływie.

Wybrzeże Bałtyku ma inny charakter — brak tam znaczących pływów. Różnica wynika z ograniczonej wymiany wód przez cieśniny duńskie, przez co Bałtyk niemal nie odczuwa oddziaływania Księżyca w porównaniu z otwartym oceanem.

Gospodarka

Gleby są przeważnie ubogie, piaszczyste, z wyjątkiem żyznych obszarów lessowych na południowym skraju. Rozwinęła się hodowla oraz uprawa zbóż i ziemniaków.

Region przecinają ważne szlaki transportowe oraz kanały łączące rzeki. Płaskie ukształtowanie ułatwiło ich budowę, podobnie jak we Francji — rzeźba terenu przesądza o możliwościach transportu wodnego.

Nizina Środkowoeuropejska w całości

• Część zachodnia — Holandia, Belgia, północne Niemcy
• Część środkowa — Polska
• Część wschodnia — przechodzi w Nizinę Wschodnioeuropejską

Ciągłość ta ma znaczenie historyczne, bo teren pozbawiony naturalnych przeszkód sprzyjał zarówno wymianie handlowej, jak i przemarszom wojsk. Brak granic naturalnych bywa wskazywany jako czynnik kształtujący dzieje regionu.

Miasta regionu

Na nizinie leżą między innymi Hamburg, Brema, Hanower i Berlin. Dwa pierwsze to porty położone nad rzekami uchodzącymi do Morza Północnego.

Hamburg leży około stu kilometrów od morza, a mimo to jest jednym z największych portów Europy. Umożliwia to ujście Łaby, na tyle głębokie, że sięgają go statki morskie — port nie musi leżeć nad samym morzem, jeśli rzeka zapewnia dostęp.

Porównanie z Niziną Polską

Obie części różnią się przede wszystkim wiekiem rzeźby oraz przebiegiem rzek. W Niemczech rzeki płyną głównie na północ ku Morzu Północnemu, a w Polsce ku Bałtykowi.

Wspólną cechą są pradoliny — szerokie obniżenia, którymi odpływały wody z topniejącego lodowca. Biegną one równoleżnikowo, w poprzek dzisiejszych dolin rzecznych, co ułatwiło budowę kanałów łączących dorzecza.