Kalkulator wschodu i zachodu słońca
Ten kalkulator wyznacza godziny wschodu i zachodu słońca dla dowolnej daty i współrzędnych — pełnym algorytmem NOAA (deklinacja + równanie czasu + kąt godzinny). Podaje też długość dnia i południe słoneczne. Domyślnie: Warszawa, 21 czerwca — 4:14 i 21:01.
🧮 Policz od razu
Co liczy kalkulator wschodu i zachodu słońca?
To pełnoprawny kalkulator astronomiczny: dla dowolnej daty i miejsca na Ziemi (szerokość, długość geograficzna, strefa czasowa) wyznacza godziny wschodu i zachodu, długość dnia oraz południe słoneczne — moment górowania. Pod maską pracuje algorytm NOAA (amerykańskiej agencji oceanicznej i atmosferycznej): deklinacja Słońca, równanie czasu i kąt godzinny, z dokładnością około minuty.
Trzy tryby zegara nieba
Skąd bierze się wynik? Po pierwsze deklinacja — „wysokość” Słońca nad równikiem niebieskim, wędrująca w rytmie pór roku od −23,44° do +23,44° (nachylenie osi Ziemi!). Po drugie równanie czasu: Słońce chodzi względem zegarka nierówno (±16 min w ciągu roku — eliptyczna orbita plus nachylenie osi). Po trzecie kąt godzinny liczony dla zenitu 90,833° — bo „wschód” to moment, gdy górna krawędź tarczy pokazuje się nad horyzontem, dodatkowo uniesiona refrakcją atmosfery.
Przykład krok po kroku
Warszawa (52,23°N, 21,01°E), 21 czerwca, strefa +2: deklinacja +23,4°, kąt godzinny ~126° → wschód 4:14, zachód 21:01, dzień 16 h 47 min. Przestaw na 21 grudnia (strefa +1!): 7:43 / 15:25 — ledwie 7 h 42 min. A teraz Tromsø (69,65°N): latem kalkulator zamelduje DZIEŃ POLARNY, zimą — noc polarną. Koło podbiegunowe w czystych liczbach.
Pułapki: strefa, długość geograficzna i „12 godzin”
Trzy rzeczy, o które rozbijają się ręczne rachunki. Strefa czasowa: Polska to +2 latem (CEST) i +1 zimą — kalkulator nie zgadnie daty zmiany, ustaw właściwą. Długość geograficzna przesuwa wszystko: każdy stopień na zachód to +4 minuty (Szczecin ma zachód ~27 min później niż Białystok!). I klasyka: w równonoc dzień trwa nie 12:00, lecz ~12:08 — refrakcja i definicja krawędzi tarczy „dosypują” kilka minut. Nasz kalkulator liczy to wszystko poprawnie.
Gdzie się to przydaje?
Fotografia (planowanie złotej godziny — w duecie z kalkulatorem zachodu i zmierzchu!), turystyka i wspinaczka (o której zrobi się ciemno na szlaku?), fotowoltaika (okno produkcji), wędkarstwo i łowiectwo (czasy ustawowe!), astronomia amatorska, rolnictwo, planowanie dronów i timelapse'ów. A dydaktycznie: żywy dowód, że geometria kuli, nachylenie osi i orbita eliptyczna razem układają Twój codzienny plan dnia.