Kalkulator smogu — oblicz online

PM2,5 groźniejszy od PM10

Nazwy oznaczają średnicę cząstek w mikrometrach. PM10 zatrzymuje się głównie w górnych drogach oddechowych, ale PM2,5 jest na tyle drobny, że przenika do pęcherzyków płucnych i przedostaje się do krwiobiegu. Dlatego to on ma większe znaczenie zdrowotne — wiąże się z chorobami serca, udarami i nowotworami płuc.

Wytyczne WHO i polskie normy

Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, by dobowe stężenie PM2,5 nie przekraczało 15 µg/m³, a PM10 — 45 µg/m³. Polskie poziomy interwencyjne są znacznie wyższe: poziom informowania dla PM10 to 100 µg/m³, a alarmowy 150 µg/m³. Warto o tym pamiętać, czytając komunikaty: „norma nieprzekroczona” nie oznacza, że powietrze jest zdrowe.

Skąd bierze się smog w Polsce

Głównym źródłem jest niska emisja — spalanie węgla i drewna w domowych piecach i kotłach, odpowiadające za większość zimowego zanieczyszczenia. Do tego dochodzi transport, zwłaszcza starsze silniki wysokoprężne. Charakterystyczne dla polskich miast jest silne uzależnienie od pogody: inwersja termiczna przy bezwietrznej, mroźnej pogodzie zatrzymuje zanieczyszczenia przy gruncie, przez co stężenia rosną kilkukrotnie w ciągu jednej doby.

Co realnie pomaga

W skali domu: oczyszczacz z filtrem HEPA w pomieszczeniu, w którym spędzasz najwięcej czasu, uszczelnione okna i wietrzenie w godzinach o najniższym zanieczyszczeniu (zwykle w środku dnia, nie rano i wieczorem). Maski chirurgiczne nie zatrzymują pyłów — potrzebne są klasy FFP2 lub FFP3. W dni o złej jakości powietrza warto przenieść aktywność fizyczną do pomieszczeń: podczas biegu wdycha się kilkakrotnie więcej powietrza niż w spoczynku, a więc i odpowiednio więcej pyłu.

Kiedy się przydaje?

Przy planowaniu aktywności na zewnątrz, przy decyzji o wyjściu z dzieckiem na spacer, przy interpretacji odczytów z czujnika domowego, przy wyborze godzin wietrzenia mieszkania oraz przy porównywaniu stanu powietrza z zaleceniami WHO.